HOME
Tin Thế Giới
 
Thể thao có ý nghĩa thế nào ở Bắc Hàn?
 

Cặp vận động viên trượt băng nghệ thuật Ryom Tae-Ok và Kim Ju-Sik, niềm tự hào của thể thao Bắc Hàn, thi đấu trong giải vô địch thế giới tại Oberstdorf, Đức, ngày 28/09/2017.Christof STACHE / AFP

(RFI): Bắc Hàn sẽ tham dự Thế Vận Hội Mùa Đông 2018 Pyeongchang Nam Hàn từ ngày 9 đến 25 tháng Hai tới. Sự kiện đang mang lại những tín hiệu hòa dịu trên bán đảo Triều Tiên sau nhiều tháng căng thẳng bị đẩy lên cao độ do các vụ thử hạt nhân và hoả tiễn đạn đạo của Bình Nhưỡng và những cuộc khẩu chiến khét lẹt mùi thuốc súng giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un.
Một lần nữa người ta được chứng kiến, thể thao có thể là phương tiện trung gian hòa giải hữu hiệu. Với Bắc Hàn thể thao luôn là một lĩnh vực rất có ý nghĩa. Chế độ Bình Nhưỡng muốn thể thao phải là biểu tượng cho sự phồn thịnh phát triển của đất nước để chứng tỏ với thế giới bên ngoài. Nhân sự kiện này, cùng tìm hiểu vài nét về thể thao ở đất nước Bắc Hàn

Thể thao: Bộ mặt của chính quyền, xi măng gắn kết xã hội

Chế độ Bình Nhưỡng đặc biệt quan tâm đến phát triển thể thao. Đó là một phần không thể thiếu khai trong lý lịch của công dân Bắc Hàn. Phát biểu trên đài phát thanh Europ1, bà Juliette Morilot, một chuyên gia về Bắc Hàn và là tác giả cuốn sách «Bắc Hàn qua 100 câu hỏi ( Nhà xuất bản Tallandier)» đã nhấn mạnh như trên. Bà cho biết thêm: «Ở Bắc Hàn, người ta vẫn tuyển chọn từ rất sớm các học sinh có năng khiếu thể thao» để chuẩn bị cho các đội tuyển quốc gia, giống như kiểu người Trung Quốc vẫn làm. Là biểu tượng cho sự hoàn thiện ưu tú, thể thao được dùng như là một thứ xi măng gắn kết xã hội. Chuyên gia Morillot cho biết, «trong đa số các nhà máy mà tôi tới thăm ở Bắc Hàn, hầu như nhà máy nào cũng có một sân bóng dành cho công nhân». Người Bắc Hàn chơi thể thao nhiều và thích theo dõi thể thao cũng rất đông. Ở Bắc Hàn có cả một kênh tryền hình Cheyuk chuyên cho thể thao.
Năm 2010, lần gần đây nhất thể thao Bắc Hàn tham dự Thế Vận Hội Mùa Đông tại Vancouver, Canada, hai vận động viên trượt băng, một trong nội dung trượt băng nghệ thuật, một ở trượt băng tốc độ đã là niềm tự hào của đất nước dù không đạt giải nào. Trong quá khứ, môn trượt băng đã mang về hai tấm huy chương lịch sử cho Bắc Hàn: Vận động viên Han Phi-hwa được huy chương bạc trượt băng tốc độ tại Olympic mùa đông Innsbruck 1964 và Hwang Yong-ski đã giành huy chương đồng môn trượt băng tốc độ cự ly ngắn (short-track) tại Thế Vận Hội Albertville 1992. Đến kỳ Thế Vận Hội tới đây, cặp vận động viên trượt băng nghệ thuật Tae-ok và Ju-sik đang là niềm hy vọng vàng của Bắc Hàn dù họ vẫn còn xếp khoảng cách khá xa so với trình độ thế giới.

Vật, Boxe, cử tạ, bóng bàn… thế mạnh của Triều Tiên

Nếu như mới chỉ giành được hai huy chương ở Thế Vận Hội Mùa Đông, thì Bắc Hàn lại gặt hái được không ít thành công ở Thế Vận Hội Mùa Hè, với 54 huy chương các loại, trong đó có 16 danh hiệu vô địch Olympic. Cũng giống như môn trượt băng, môn cử tạ và đấu vật được chú ý phát triển rất mạnh và đã gặt hái được ít nhiều thành công trên đấu trường quốc tế. Trong khi đó các môn như Judo hay bóng bàn thì là những môn mũi nhọn của thể thao Bắc Hàn .
Kỳ Thế Vận Hội thành công nhất của Bắc Hàn đó là Olympic Barcelona 1992. Sau hai lần liên tiếp tẩy chay Thế Vận Hội Los Angeles 1984 và Seoul 1988, Các vận động viên Bắc Hàn đến Barcelona và giành 9 huy chương, trong đó có 4 vàng. Từ đó trở đi, thể thao Bắc Hàn thường xuyên giành được từ 5 đến 7 huy chương trong các kỳ Thế Vận Hội. Gần đây nhất là tại Olympic Rio, các lực sĩ cử tạ Bắc Hàn đã tỏa sáng, giành 4 huy chương. Cử tạ là môn thể thao dành cho các lực sĩ mạnh mẽ, nó thể hiện được hình ảnh của đất nước mà Bình Nhưỡng muốn chứng tỏ với thế giới.

Taekowndo, môn quốc võ của người Triều Tiên

Trong thông cáo chung sau cuộc gặp đầu tiên vừa rồi giữa hai miền để bàn về thể thức tham gia Thế Vận Hội Pyeongchang, người ta có thể thấy: «Phía Bắc Hàn sẽ cử một đoàn của Ủy Ban Olympic Quốc Gia, các vận động viên, một đội nữ hoạt náo viên ( Pom-pom girls), đoàn nghệ sĩ và một đội biểu diễn taekowndo cùng một bộ phận báo chí».
Cử đội cổ động viên nữ pom-pom girls đến dự Olympic đã là điểm lạ rồi, nhưng đội taekwondo thì có liên quan gì đến Thế Vận Hội Mùa Đông? Taekwondo đâu phải là môn thể thao mùa đông nhưng đã trở thanh môn võ truyền thống, biểu tượng siêu việt ở Triều Tiên. Taekwondo được truyền tụng là do một vị tướng của miền Nam Triều Tiên sinh ở miền Bắc, tên là Choe Hong-hui sáng tạo ra nhằm tôn vinh thần ái quốc của người Triều Tiên trong cuộc kháng chiến chống Nhật hồi đầu thế kỷ 20.
Năm 1955 , ông Choe đã lập ra Liên Đoàn Quốc Tế Taekwondo. Sau đó ông đến Bắc Hàn trong những năm 1960 để cổ vũ phát triển môn thể thao này. Seoul khi đó đã không hài lòng cho thành lập một liên đoàn khác của môn võ có tên WTF (World Taekwondo Federation), với các luật lệ thi đấu khác, không tập trung nhiều vào khía cạnh tự vệ của môn võ. Giờ đây taekwondo trở thành chiếc cầu nối giữa hai miền Triều Tiên.

Bóng đá, môn thể thao chính… nhất là bóng đá nữ

Môn thể thao đại chúng tuyệt vời bóng đá cũng là môn thể thao chủ yếu ở Bắc Hàn, thu hút đông đảo giới trẻ chơi. Năm 2010, đội tuyển quốc gia bóng đá Bắc Hàn được quyền tham dự Cúp thế giới tại Nam Phi. Tại vòng bảng họ để thua đội Bồ Đào Nha 0-7 nhưng lại cầm cự khá tốt với Brazil, chỉ để thua với tỷ số sát nút 1-2.
Nhưng sau giải đấu lớn đó, bóng đá nam của Bắc Hàn dường như bị mất dần sinh lực và rơi xuống hạng 129 trong bảng xếp hạng của FIFA, ngay cả đấu trường châu lục cũng không để lại dấu ấn nào. Trong khi đó, bóng đá nữ lại tỏa sáng. Đội tuyển bóng đá nữ Bắc Hàn hiệp xếp hạng 11 thế giới, trên cả Tây Ban Nha và Ý.

Bóng rổ, niềm đam mê của Kim Jong Un

Trong vài năm gần đây, mỗi khi nói đến thể thao và Bắc Hàn, có một cái tên vẫn hay được nhắc đến là Dennis Rodman, 5 lần vô địch bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA.
Năm 2013, ngôi sao của làng bóng rổ Mỹ này đã tới Bình Nhưỡng mang theo đội bóng nổi tiếng Harlem Globetrotters tổ chức một trận đấu biểu diễn rầm rộ. Không hẳn nhằm mục đích kéo Bắc Hàn và Mỹ xích lại gần nhau, ngôi sao Rodman chỉ muốn thắt chặt tình bạn thân thiết với lãnh đạo Kim Jong Un.
Chuyên gia Juliette Morilot nhắc lại, Kim Jong Un là người rất mê bóng rổ. Dennis Rodman là thần tượng từ khi Kim Jong Un còn đang du học bên Thụy Sĩ . Kim Jong Un muốn được gặp thần tượng khi lên nắm quyền và giữa hai người có một tình bạn thực sự. Biết đâu một ngày nào đó, người bạn này lại giúp cho Kim Jong Un dựng chiếc cầu nối ra thế giới bên ngoài.
Một sự kiện thể thao rất được chú trọng tại Bắc Hàn là cuộc thi marathon hàng năm tại Bình Nhưỡng. Cuộc thi này bắt đầu từ năm 2000 đã mở cửa đón các vận động viên quốc tế đến tham dự. Từ năm 2014, giải Marathon Bình Nhưỡng mở rộng quy mô cho các vận động viên nghiệp dư. Từ đó đến nay, người Bắc Hàn giành chiến thắng ở tất cả các kỳ giải ở cả nam và nữ. Một cuộc đua sức bền với chiến thắng luôn thuộc về người Bắc Hàn hẳn mang lại nhiều ý nghĩa biểu tượng ngoài thể thao.
RFI 17-01-2018

--------------------
Hồng Kông: Lãnh đạo phong trào sinh viên lãnh án tù thứ hai

 

Cựu lãnh đạo phong trào sinh viên Hoàng Chi Phong bên ngoài Tòa Án Tối Cao Hồng Kông, ngày 17/01/ 2018.REUTERS/Bobby Yip

(RFI): Tòa án Hồng Kông trong phiên xử ngày 17/01/2018 đã tuyên phạt Hoàng Chi Phong (Joshua Wong) một trong những lãnh đạo phong trào dân chủ «Dù Vàng» ở Hồng Kông năm 2014, ba tháng tù giam. Bản án này được xem là dấu hiệu Bắc Kinh bất chấp lời hứa tôn trọng nguyên tắc «một nước hai thể chế».
Theo AFP, tại tòa, sinh viên Hoàng Chi Phong nhìn nhận là vào thời điểm phong trào dân chủ chiếm đóng trung tâm thành phố, anh đã bất tuân lệnh của toà án buộc phải dẹp lều trại ngăn đường. Theo thẩm phán Andrew Chan, thì Hoàng Chi Phong «đóng vai trò chủ chốt» và cần phải «tống giam tức khắc».
Bị kết án 3 tháng tù, nhưng Hoàng Chi Phong vẫn được tự do để chờ phán quyết phúc thẩm trong một bản án khác, 6 tháng tù giam, cũng liên quan đến phong trào biểu tình.
Bị xử trong phiên tòa hôm nay còn có Hoàng Hạo Nhiên (Raphael Wong). Nhà tranh đấu trẻ tuổi này tuyên bố «không một chút hối hận, họ có thể nhốt thân thể chúng tôi, nhưng không thể giam cầm tinh thần chúng tôi, quyết tâm tranh đấu cho dân chủ không thay đổi và vẫn tiếp tục đi tới».
Bên ngoài toà án, hàng chục người biểu tình với biểu ngữ «Không sợ hãi» «Bất tuân dân sự» «Tôi là dân Hồng Kông, tôi đòi bầu cử tự do».
Theo AFP, Bắc Kinh coi phong trào Dù Vàng 2014 là một thách thức «vô tiền khoán hậu». Trong vòng hai tháng, hàng chục ngàn người mà nòng cốt là sinh viên học sinh chiếm đóng trung tâm Hồng Kông đòi Trung Quốc tôn trọng lời hứa cho cử tri địa phương bầu chủ tịch chính quyền theo lối phổ thông đầu phiếu.
Tú Anh 17-01-2018

--------------------
Miến Điện: Cảnh sát bắn chết bảy Phật tử biểu tình

 

Ảnh minh họa: Một cuộc tập hợp của tín đồ Phật giáo gần chùa Shwedago tại Rangoon ngày 01/01/2018.YE AUNG THU / AFP

(RFI): Tại Miến Điện, tối ngày 16/01/2018, 7 người Phật Giáo theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa cực đoan đã bị cảnh sát bắn chết khi họ tham gia cuộc biểu tình ở bang Arakan, miền tây nước này. Theo cảnh sát Miến Điện, tình hình đã trở lại yên tĩnh sáng nay.
Từ Rangoon, thông tín viên Elisa Hunt gởi về bài tường trình:
Từ nhiều giờ qua, các bức ảnh chụp những người biểu tình bị thương vì trúng đạn đã lan truyền trên các mạng xã hội ở Miến Điện. Tối qua, khoảng 5000 người Phật Giáo đã xuống đường ở thành phố Mrauk U, phía bắc bang Arakan. Lý do của cuộc biểu tình này là chính quyền ra lệnh cấm tổ chức lễ kỷ niệm ngày chấm dứt vương quốc Arakan cách đây hơn 200 năm.
Đoàn biểu tình đã kéo đến một trụ sở của chính quyền. Cảnh sát đã cố giải tán đám đông, nhưng không được. Ban đầu họ bắn đạn cao su để cảnh cáo, rồi sao đó bắn đạn thật. Theo tổng kết của cảnh sát, 7 người chết và khoảng hơn một chục người bị thương. Một số người đã được đưa đến bệnh viện ở Sittwe, thủ phủ bang Arakan, nằm cách đó hơn ba tiếng đồng hồ đường bộ.
Bang này đã gặp rất nhiều căng thẳng giữa sắc tộc Arakan với thiểu số Hồi Giáo Rohingya, mà người Phật Giáo Miến Điện vẫn xem là dân nhập cư bất hợp pháp từ Bangladesh. Nhưng cũng có những căng thẳng giữa chính quyền trung ương Miến Điện với người Phật Giáo, mà cư dân Arakan vẫn tố cáo là có thái độ kỳ thị và chèn ép họ, trong khi đây là vùng nghèo đứng hàng thứ hai ở Miến Điện.
Thanh Phương 17-01-2018

--------------------
Hai miền Triều Tiên sẽ diễu hành chung tại Olympic Pyeongchang 2018

 

Phái đoàn Bắc Hàn qua giới tuyên hai miền đển hội đàm với Nam Hàn tại Bàn Môn Điếm chuẩn bị cho việc tham gia Olympic Pyeongchang 2018, ngày 17/01/2018.Yonhap via REUTERS
(RFI): Nam Hàn và Bắc Hàn hôm nay 17/01/2018 thỏa thuận thành lập ê-kíp nữ chung về khúc côn cầu trên băng, và diễu hành chung trong lễ khai mạc Thế vận hội mùa đông 2018 tại Pyeongchang. Phái đoàn Bắc Hàn sang Nam Hàn trong dịp Olympic lên đến 550 người gồm ê-kíp taekwondo, nữ cổ động viên, quan chức, nhà báo.
Theo Yonhap, sau cuộc họp tại Bàn Môn Điếm hôm nay đôi bên đã đồng ý như trên. Ủy ban Thế vận Quốc tế (CIO) họp tại Lausanne thứ Bảy tới cùng với hai nước Triều Tiên, sẽ quyết định về việc có cho các vận động viên Bắc Hàn đã bị loại hoặc đăng ký trễ tham dự hay không.
Tuần trước, Bình Nhưỡng đã chấp nhận gởi sang một phái đoàn gồm các vận động viên, quan chức, nghệ sĩ sang dự Olympic sẽ khai mạc ngày 09/02/2018 tại Pyeongchang. Nam Hàn từ lâu vẫn muốn giới thiệu sự kiện này như một «Thế vận hòa bình», trong bối cảnh căng thẳng do chương trình nguyên tử và hỏa tiễn đạn đạo Bắc Hàn.
Theo bộ Thống Nhất Nam Hàn, Bắc Hàn đề nghị đưa 230 nữ cổ động viên tham dự Olympic kỳ này và Thế vận hội dành cho người tàn tật sẽ diễn ra vào tháng Ba. Hôm thứ Hai 15/1 hai bên cũng thỏa thuận về việc đưa sang một giàn nhạc Bắc Hàn 140 người, sẽ trình diễn tại Seoul cũng như các sân vận động Olympic.
Sau nhiều tháng căng thẳng, lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un đã gây ngạc nhiên cho mọi người khi vào ngày đầu năm mới 2018 đã đề nghị gởi vận động viên đến Pyeongchang. Nam Hàn đã nhanh chóng nắm lấy cơ hội hòa dịu này.
Thụy My 17-01-2018

--------------------
Bắc Hàn: Hoa Kỳ và đồng minh kêu gọi tăng cường kiểm soát trên biển

 

Từ trái sang: Ngoại trưởng Nam Hàn Kang Kyung-wha và đồng nhiệm Mỹ, Rex Tillerson, ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland tại hội nghị Vancouver về Bắc Hàn ngày 16/01/2018.REUTERS/Ben Nelms

(RFI): Sau hội nghị về an ninh và ổn định trên bán đảo Triều Tiên tại Vancouver, Canada, hôm qua, 16/01/2018, Hoa Kỳ và các nước đồng minh đã kêu gọi gia tăng kiểm soát trên biển để ngăn chặn Bình Nhưỡng tránh né các biện pháp trừng phạt của quốc tế.
Theo lời Ngoại trưởng Mỹ Rẽ Tillerson, đại diện khoảng 20 quốc gia tham dự cuộc họp ở Vancouver, trong đó có Nhật Bản và Nam Hàn, đã kêu gọi «tăng cường lệnh cấm trên biển để ngăn chặn những vụ chuyển hàng từ tàu này sang tàu kia nhằm tránh bị kiểm tra». Đây là cách mà Bắc Hàn vẫn sử dụng để tiếp tục được cung cấp những mặt hàng bị cấm vận.
Hội nghị các ngoại trưởng tại Vancouver, do ông Tillerson và đồng nhiệm Canada Chrystia Freeland chủ trì, đã bị Trung Quốc và Nga chỉ trích kịch liệt. Cả hai nước này đều không tham dự cuộc họp mà họ cho là «không có tính đại diện và tính chính đáng».
Ngoài lời kêu gọi nêu trên, hội nghị Vancouver đã không đề ra một biện pháp cụ thể nào. Nhưng Ngoại trưởng Mỹ yêu cầu Bắc Kinh và Matxcơva thực hiện nghiêm chỉnh các biện pháp trừng phạt do Liên Hiệp Quốc ban hành.
Một mặt ủng hộ lời kêu gọi của Mỹ gia tăng áp lực lên Bắc Hàn, mặt khác Ngoại trưởng Nhật Taro Kono cảnh báo là không nên lơ là cảnh giác, vì ông nghi ngờ Kim Jong -Un đang tìm cách gây chia rẽ giữa những nước «cứng rắn» và những nước «không thật sự cứng rắn». Theo ông Taro Kono, Bình Nhưỡng chỉ muốn có thêm thời gian để tiếp tục chương trình hạt nhân và hoả tiễn đạn đạo.
Trong khi đó, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres hôm qua cho rằng có thể tránh được một cuộc chiến tranh với Bắc Hàn, nhưng nói thêm ông không chắc là hòa bình được bảo đảm. Ông Guterres hoan nghênh những sáng kiến gần đây của Seoul và Bình Nhưỡng để làm giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, nhưng nhấn mạnh là "vấn đề chính yếu vẫn còn chờ được giải quyết".
Thanh Phương 17-01-2018

--------------------
Viễn cảnh ''hậu Khamenei'': Iran có tìm ra lối thoát?

 

Iran, quốc gia nằm ở trung tâm biến động của lục địa Âu-ÁẢnh: Wikipedia

(RFI): Những ngày cuối 2017, đầu 2018, Iran vừa qua một biến động lớn. Nhiều người so sánh với mùa hè năm 2009, khi dân chúng rầm rộ tuần hành phản đối tổng thống bảo thủ Ahmadinejad tái đắc cử. Cuộc phản kháng lần này ngay lập tức chấm dứt sau can thiệp của Vệ Binh Cộng Hòa. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, nguồn gốc khủng hoảng Iran rất sâu xa, bởi bế tắc nằm trong chính phương thức vận hành của chế độ Cộng Hòa Hồi Giáo. Giáo sư Yann Richard (1), một chuyên gia về Iran, một mặt chỉ ra các khiếm khuyết của các lực lượng mong muốn thay đổi, mặt khác khẳng định người Iran cần chuẩn bị một giải pháp thực tế cho «thời kỳ hậu giáo chủ Khamenei».
Bài viết dành cho Le Monde, hôm nay, 16/01/2018, với tựa đề «Thời kỳ hậu giáo chủ Khamenei: vấn đề chủ yếu tại Iran» mở đầu với câu hỏi: «Liệu chúng ta có chứng kiến sự cáo chung của một chế độ từng gây đảo lộn thế giới Hồi Giáo và cả hành tinh, từ gần 40 năm nay?». Câu hỏi đi kèm với nhận xét: «Khủng hoảng (Iran) trước hết là một cuộc khủng hoảng nội bộ, nhưng cũng cần được đặt trên cái nền của tình trạng hỗn loạn đang gia tăng khắp vùng Trung Đông».

Kể từ 2013 «không gì thay đổi thực sự»

Để có được một giải pháp cho tương lai Iran, trước hết phải có cái nhìn đúng đắn về khủng hoảng hiện tại. Theo Yann Richard, đã «không có gì thay đổi thực sự» kể từ năm 2013, tức kể từ khi tổng thống Rohani - được xếp vào thành phần «cải cách» - lên nắm quyền.
Dân chúng bất mãn về đời sống kinh tế ít được cải thiện, đặc biệt trong bối cảnh Hoa Kỳ tiếp tục duy trì cấm vận về tài chính, cho dù các trừng phạt quốc tế dần dần được dỡ bỏ, theo thỏa thuận hạt nhân 2015 với Teheran. Tình hình cũng không có gì sáng sủa hơn trong lĩnh vực nhân quyền: bắt bớ tràn lan, tự do ngôn luận, tự do báo chí bị ngăn cản, ngay cả trong lĩnh vực nghệ thuật, các nghệ sĩ cũng thường xuyên bị đe dọa.
Chuyên gia về Iran nhấn mạnh là các cuộc phản kháng vừa qua không hề đe dọa lật đổ chế độ, bởi chế độ hiện hành vẫn «hùng mạnh», cho dù có nhiều kẻ thù bên trong, cũng như bên ngoài. «Phản ứng có vẻ không quyết đoán» của tổng thống Rohani cho thấy nhà lãnh đạo này phải đối mặt với hàng loạt đối thủ trong nội bộ chế độ. Cuộc chiến «chống tham nhũng» và minh bạch tài chính, cũng như xích dần lại với các nước châu Âu khiến ông Rohani có thêm nhiều kẻ thù thuộc phe cứng rắn, trung thành với di sản của cố giáo chủ Khomeini (1902-1989), người lãnh đạo cuộc Cách mạng Hồi Giáo Iran 1979.

Hoàn toàn thiếu «cơ chế đối trọng»

Điểm yếu lớn nhất của đối lập Iran là không có được các «đảng phái, cơ quan ngôn luận, chương trình hành động». Sự bất mãn của dân chúng «không có lãnh đạo dẫn dắt, không có tư tưởng chính trị, không có ý thức hệ», bởi vậy sẽ không đi đến đâu. Theo chuyên gia Yann Richard, tại Iran hiện tại hoàn toàn thiếu vắng một cơ chế «đối trọng» cho phép ngăn chặn việc lạm dụng quyền lực của giới chính trị. «Không có một nền báo chí tự do, các đảng phái xứng với tên gọi này, và một nền tư pháp độc lập. Tham nhũng và đàn áp đã làm mọi thứ tê liệt».
Đối lập Iran đồng thời lại liên tục «bị nhử mồi» bởi «cuộc chơi bầu cử» do chế độ mở ra, cứ bốn năm một lần, mang lại hy vọng có được sự thay đổi về chính trị. Trên thực tế cho dù có các thế lực khác nhau lên nắm quyền, như lãnh đạo «cải cách» Khatami lên làm tổng thống năm 1997, rồi đến lượt «phe bảo thủ» với Ahmadinejad năm 2005, rồi sau đó là nhà «cải cách» Rohani năm 1993, nhưng đã không có gì thay đổi thực sự. Trong khi đó, «quyền lực trên thực tế» nằm trong tay lực lượng Vệ Binh Cộng Hòa và «sự thao túng ngày càng xảo quyệt» của giáo chủ Ali Khamenei, người kế nhiệm cố giáo chủ Khomeini.

Mâu thuẫn sâu xa: Những cội nguồn lịch sử

Chuyên gia về Iran Yann Richard chỉ ra mâu thuẫn sâu xa trong xã hội Iran giữa một bộ phận «công luận Iran», quan tâm trước hết đến đời sống trong nước, với thế lực cứng rắn trong chính quyền, muốn bằng mọi giá mở rộng ảnh hưởng của Iran tại khu vực. Một trong những khẩu hiệu chính của những người biểu tình năm 2009 là «lên án chủ nghĩa bành trướng của nước Cộng Hòa Hồi Giáo, thay vì tìm kiếm một chính sách chấn hưng thực sự đối với kinh tế trong nước».
Giáo chủ Khameini cùng với lực lượng Vệ Binh Cộng Hòa có cùng chung một mục tiêu, tìm mọi cách ngăn cản việc Iran sáp gần lại Hoa Kỳ. Nỗ lực mở rộng ảnh hưởng khu vực của thế lực cứng rắn được một bộ phận công luận Iran ủng hộ bởi tư tưởng phục hận, cho phép quốc gia này tìm lại được niềm «tự hào», là lãnh đạo khu vực một thời vang bóng.
Vị thế lãnh đạo của quốc gia Ba Tư thời cận đại tan vỡ sau hai cuộc chiến tranh với nước Nga. Iran phải chấp nhận hòa ước năm 1828, với đủ điều bất lợi, dưới áp lực phương Tây. Cuộc Cách mạng Hiến pháp 1906 và việc phát hiện ra dầu mỏ tại Iran năm 1908 cũng không thay đổi đáng kể số phận của đất nước. Ngành dầu mỏ nước này do người Anh «kiểm soát». «Phong trào dân tộc Mossadegh quốc hữu hóa các mỏ dầu, nhưng một cú đảo chính, do Hoa Kỳ đạo diễn năm 1953, đã chấm dứt các tham vọng độc lập».

Thế lực trung tâm khu vực - Cưỡi trên lưng hổ

Chỉ đến khi cuộc Cách mạng Hồi Giáo nổi lên vào năm 1979, với biến cố các nhân viên đại sứ quán Mỹ bị bắt làm con tin, «nỗi nhục» nói trên mới được xóa bỏ. Tiếp theo đó, với cuộc chiến 8 năm chống Irak, chính quyền Hồi Giáo Iran đã «chứng minh» với thế giới có khả năng «tự vệ bằng cách huy động sức mạnh của cả một dân tộc». Theo tác giả, giờ đây, «ngay cả những người ít chịu ảnh hưởng của tư tưởng Khomeini nhất cũng phải công nhận là Iran, kể từ giờ, nằm ở trung tâm của mọi xung đột khu vực, không phải với tư cách là một quốc gia chư hầu của phương Tây, mà như một chủ thể có một chiến lược riêng».
Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi về địa chính trị nói trên, là sự mở cửa dần dần của xã hội Iran, với sự hình thành một tầng lớp có học vấn, trẻ tuổi. Đông đảo giới trẻ Iran - được tiếp xúc với nền giáo dục phương Tây - khát khao thăng tiến, nhưng vì không có cơ hội tại Iran, đã trở thành những người bất đồng chính kiến ngay trên quê hương mình.
Cùng với những người thất nghiệp, những người bị bỏ rơi, giới trẻ có học vấn phản kháng lại chính sách hy sinh lợi ích của dân chúng trong nước, vì các lợi ích đầy tham vọng trong khu vực, đứng về phía Palestine chống lại Israel, hay mở rộng ảnh hưởng của hệ phái Hồi Giáo Shia, mà Teheran tự coi là người cầm lá cờ đầu.

Nguy cơ «Saddam Hussein» mới và sự non yếu của lực lượng cải cách

Nhà nghiên cứu Yann Richard so sánh tình hình hiện nay ở Trung Đông giống với thời kỳ năm 1980, khi Saddam Hussein tấn công Iran. Cũng tương tự, Iran hiện đang đối mặt với «đe dọa mới từ bên ngoài», cụ thể là từ Ả Rập Xê Út. Lãnh đạo tối cao Iran, giáo chủ Khamenei dường như đang khai thác cơ hội này để tập hợp thế hệ trẻ dưới lá cờ của giới giáo sĩ, dưới danh nghĩa chiến đấu chống kẻ thù chung. Việc Ả Rập Xê Út gia tăng mua sắm vũ khí tối tân khiến viễn cảnh này ngày càng trở nên hiện hữu.
Giáo chủ Iran Khamenei hiện đã gần 80 tuổi. Khả năng ông Khameini qua đời trong thời gian tới, với viễn cảnh Iran rơi vào tình trạng trống không quyền lực là điều mà rất nhiều người Iran đặt ra lâu nay.
Trong bối cảnh này, đối với những ai đang tìm kiếm hướng đi cho một thời kỳ hậu Khameini, chuyên gia về Iran cảnh báo: Sẽ không thể có «các giải pháp đơn giản» cho xã hội Iran. Việc tìm ra một giáo chủ mới, có khả năng đem lại sự đoàn kết cho toàn dân tộc, là điều không tưởng. Trừng phạt của Hoa Kỳ chỉ càng khiến căng thẳng gia tăng, càng làm cho lực lượng «dân quân Hồi Giáo» độc quyền hơn về kinh tế, cũng như trong các hoạt động ở nước ngoài.
Yann Richard lo ngại, trong một xã hội thiếu vắng dân chủ như ở Iran, các thế lực được coi là «cải cách», hay «cộng hòa», hiện tại khó đạt được «độ trưởng thành về ý thức công dân» (maturité républicaine) để có thể bảo đảm quá trình «chuyển đổi chính trị diễn ra một cách ôn hòa», trên cơ sở tôn trọng nhân quyền, quyền của các nhóm thiểu số, đồng thời tìm ra được giải pháp thực tiễn, giúp cải thiện tình hình an ninh của khu vực và phục hồi nền kinh tế trong nước. Viễn cảnh ngược lại sẽ là sự lên ngôi của các thế lực độc đoán.
----
(1) Giáo sư Yann Richard, Đại học Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne, chuyên gia về lịch sử Iran, văn học Ba Tư và hệ phái Hồi Giáo Shia. Cuốn «L'Iran, de 1800 à nos jours» của ông (nxb Flammarion, 2016) là một cẩm nang về xã hội Iran hiện đại.
Trọng Thành 16-01-2018

--------------------
Kim Jong Un dùng ''ngoại giao rock Moranbong'' để quyến rũ thế giới

 

Ban nhạc pop nữ Bắc Hàn Moranbong trong một chương trình biểu diễn ở Bình Nhưỡng, ngày 20/04/2014.Ảnh: AFP / KCNA via KNS

(RFI): Ngày 15/01/2018, hai miền Nam - Bắc Hàn tiếp tục đàm phán về việc tham gia Thế Vận Hội Mùa Đông Pyeongchang. Kết quả là Bình Nhưỡng thông báo gởi 140 nghệ sĩ đến biểu diễn tại kỳ đại hội thể thao quốc tế lớn này. Đáng chú ý là trong phái đoàn nghệ thuật, còn có nhóm nhạc pop nữ nổi tiếng Moranbong. Với báo La Croix (16/01/2018), sự việc cho thấy «Bắc Hàn muốn quyến rũ thế giới tại Thế Vận Hội».
Sau hai cuộc đàm phán, lần thứ nhất vào ngày 09/01 và lần thứ hai 15/01, Bắc Hàn đã quyết định gởi một phái đoàn đến tham gia Thế Vận Hội Mùa Đông không chỉ có các vận động viên, huấn luyện viên, cổ động viên, pom-pom girls (các nữ hoạt náo viên) mà còn có cả nghệ sĩ.
Phái đoàn nghệ thuật được gởi đi lần này sẽ do ông Kwon, một quan chức cao cấp thuộc bộ Văn Hóa dẫn đầu. Nhưng đáng ngạc nhiên nhất là sự hiện diện của nữ ca sĩ Hyon Song Wol, ngôi sao nhạc pop và là giọng ca chính của ban nhạc pop nữ nổi tiếng của Bắc Hàn, Moranbong.
(Ở đây RFI Tiếng Việt xin lưu ý là năm 2013, tình báo Nam Hàn từng loan tin là ca sĩ Hyon Song Wol, người yêu cũ của Kim Jong Un đã bị hành quyết. Sự việc đã được báo chí phương Tây loan tin rộng rãi, nhưng hôm nay không thấy đính chính).
La Croix cho biết nhóm nhạc nữ đặc biệt này, được thành lập vào năm 2012 ngay sau ngày Kim Jong Un lên nắm quyền, bao gồm 10 nữ nghệ sĩ, do chính lãnh đạo Bắc Hàn tuyển chọn. Ban nhạc đã làm chao đảo sàn nhạc trong nước, nổi tiếng thể hiện thành công các ca khúc Mỹ và phương Tây như My Way hay bài hát chính cho phim Rocky. Hình ảnh ban nhạc nữ trẻ, đệm đàn violon và chơi ghitare điện tràn ngập các màn ảnh TV trong các quán bar, nhà hàng, khách sạn.
Theo tác giả bài viết, ông Dorian Malovic, với việc gởi ban nhạc pop nữ này đến Nam Hàn, chế độ Bình Nhưỡng đang chơi lá bài «quyến rũ văn hóa» khi cho phô bày hình ảnh một đất nước hiện đại, ngoài sự mong đợi của cả thế giới.
Thế nhưng, theo La Croix, kế hoạch «quyến rũ» của Kim Jong Un cũng có thể gặp nhiều trở ngại. Một số nhạc phẩm trong danh mục của ban nhạc nữ này mang ý nghĩa ngợi ca lãnh tụ và đảng Lao Động Triều Tiên như «Sinh nhật Mẹ» hay «Chúng tôi gọi ông ấy là Cha». Với Nam Hàn, những lời lẽ ca tụng này rất có thể sẽ bị xem là vi phạm an ninh quốc gia và có thể bị cấm.
Thêm vào đó là cảnh trí sân khấu. Các nữ nghệ sĩ biểu diễn trên những nền ảnh mang đậm tính «hiếu chiến» như cảnh diễu binh, tập trận, bắn hoả tiễn ca ngợi vinh quang của Kim Jong Un. Và nhất là giọng ca chính, Hyon Song Wol lại là đại tá quân đội. Đây cũng chính là những lý do vì sao một buổi biểu diễn tại Bắc Kinh đã bị hủy vào năm 2015.
Dù vậy, La Croix cho rằng chủ đề này cũng nhậy cảm như vấn đề hạt nhân và hoả tiễn. Do đó, nếu muốn nền «ngoại giao rock Moranbong» không bị chết yểu như tại Bắc Kinh, chắc chắn là cả hai bên Nam Hàn và Bắc Hàn sẽ phải có những bước nhượng bộ.
Minh Anh 16-01-2018



--------------------
Miến Điện-Bangladesh dự trù hồi hương người Rohingya trong 2 năm

 

Một trại tị nạn cho người Rohingya ở Bangladesh, ngày 14/01/2018.REUTERS/Tyrone Siu TPX IMAGES OF THE DAY

(RFI): Hôm nay 16/01/2018, sau các cuộc thảo luận ở cấp ngoại trưởng từ đầu tuần tại Naypyidaw, Bangladesh và Miến Điện đã nhất trí trong 2 năm sẽ hồi hương khoảng 650 nghìn người Rohingya đã chạy sang Bangladesh, để tránh các đợt trấn áp của quân đội Miến Điện từ hồi cuối tháng 8 năm ngoái.
Thông tín viên RFI tại Rangoon Eliza Hunt cho biết thêm chi tiết:
"Việc hồi hương người tị nạn về Miến Điện bình thường sẽ phải được bắt đầu vào tuần tới. Nhưng thời điểm trên không thể thực hiện được, theo như thông báo từ phía Bangladesh, đồng thời Dacca không cho biết khi nào việc hồi hương sẽ bắt đầu.
Điều có thể thực hiện trong những ngày tới đó là tiến hành đăng ký những người tị nạn muốn trở về quê cũ. Trong cuộc gặp tại thủ đô Miến Điện, hai nước đã cùng nhau ấn định hồ sơ giấy tờ để người tị nạn khai. Phía Bangladesh cũng cho biết họ sẽ cho dựng 5 trại chuyển tiếp người Rohingya cũng như hai trại đón tiếp tại Miến Điện. Những trại trên chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn.
Hiện tại, chính quyền Miến Điện không bình luận gì về các cuộc thảo luận diễn ra từ đầu tuần này. Điều chắc chắn là còn một số vấn đề xung quanh việc hồi hương người tị nạn Rohingya: Có bao nhiêu người sẽ muốn trở lại đất nước mà họ đã bị kỳ thị? Họ có thể thực sự rời các trại đón tiếp để trở về làng cũ của mình? Cuối cùng, Liên Hiệp Quốc có thể giám sát điều kiện các chuyến hồi hương đó?
Theo kênh truyền hình Anh BBC, Liên Hiệp Quốc đã đề nghị được tham gia các cuộc đàm phán hôm qua tại Miến Điện, nhưng không nhận được câu trả lời".
Anh Vũ 16-01-2018

--------------------
Trung Quốc: Nguy cơ thảm họa sinh thái sau tai nạn tàu dầu Iran

 

Tai nạn tàu Sanchi ngày 14/01/2018.10th Regional Coast Guard Headquarters/Handout via REUTERS

(RFI): Chiếc tàu chở dầu Iran Sanchi đã chìm từ Chủ nhật 14/01/2018 ngoài khơi Thượng Hải sau một tuần lễ bốc cháy vì đụng phải một tàu chở hàng Trung Quốc. Theo bộ Giao Thông Trung Quốc, dầu trên mặt biển vẫn còn cháy.
Sự cố này đang gây lo ngại về nguy cơ thảm họa sinh thái. Tàu Sanchi chở 136.000 tấn dầu loại nhẹ (condensat) mà tác hại đến môi trường rất khó lường. Thông tín viên RFI Heike Schmidt thường thuật từ Bắc Kinh:
"Việc tàu chở dầu Iran Sanchi chìm là kịch bản tồi tệ nhất. Khi con tàu cháy thì số 136.000 tấn dầu rất nhẹ tiếp tục bốc hơi. Nhưng bây giờ tàu nằm dưới đáy biển, dầu tràn ra ngoài, đe dọa hệ sinh thái đa dạng nhất vùng biển Hoa Đông, vốn đã bị tàu cá Trung Quốc, Nhật Bản, Nam Hàn khai thác quá đà.
Loại dầu condensat còn đe dọa đầu độc các loại cá voi, rùa biển. Nhưng điều mà giới chuyên gia lo ngại nhất là số 1000 tấn dầu mazout, sử dụng để chạy máy tàu. Loại dầu diesel rất nặng này thuộc diện rất bẩn, vô cùng độc hại đối với sinh vật dưới biển.
Máy bay giám sát đã phát hiện 3 thảm dầu đang trôi dạt về phía Nhật Bản, vì bị gió lớn và các dòng thủy lưu đẩy đi".
Mai Vân 16-01-2018

--------------------
Hồng Kông: Ba nhà dân chủ kháng án trước Tòa Chung Thẩm

 

Các nhà tranh đấu Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), La Quán Thông (Nathan Law) và Chu Vĩnh Khang (Alex Chow) trả lời báo giới trước trụ sở Tòa Chung Thẩm, Hồng Kông, 16/01/2018.REUTERS/Bobby Yip

(RFI): Ba nhà hoạt động dân chủ Hông Kông, vào hôm nay, 16/01/2018, đã phản đối trước Tòa Chung Thẩm Hồng Kông (Court of Final Appeal) bản án tù nhắm vào họ về tội tham gia phong trào phản kháng năm 2014.
Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), La Quán Thông (Nathan Law) và Chu Vĩnh Khang (Alex Chow) đã bị Tòa Phúc Thẩm Hồng Kông (Court of Appeal) kết án từ 6 đến 8 tháng tù vào tháng 08/2017 về vai trò của họ trong phong trào biểu tình năm 2014, thường được gọi là phong trào Dù Vàng.
Bản án nói trên đã được tuyên, sau khi chính quyền Hồng Kông quyết định trừng phạt ba bị cáo nặng nề hơn, phản bác lại là bản án của tòa sơ thẩm, vốn chỉ bắt Hoàng Chi Phong và La Quán Thông làm lao động công ích, còn Chu Vĩnh Khang thì được hưởng án treo.
Hành động can thiệp của chính quyền trong vụ này đã bị người Hồng Kông coi là bằng chứng cho thấy Bắc Kinh ngày càng siết chặt đời sống xã hội Hồng Kông.
Sau bản án của Tòa Phúc Thẩm, 3 nhà đấu tranh được tại ngoại hầu tra trong khi chờ đợi quyết định của Tòa Chung Thẩm, cấp xét xử cao nhất tại Hồng Kông.
Trả lời báo chí vào hôm nay trước lúc vào tòa, Hoàng Chi Phong, 21 tuổi, đã khẳng định đây là cơ hội để xem tòa án Hồng Kông xử lý vấn đề '‘bất phục tùng dân sự'’ như thế nào, tư pháp đặc khu này có thật sự độc lập hay không.
Hoàng Chi Phong nói dù anh có bị đưa trở lại vào tù, thì người dân Hồng Kông vẫn tiếp tục đấu tranh cho dân chủ.
Mai Vân 16-01-2018

--------------------
Mỹ và đồng minh họp bàn trừng phạt Bắc Hàn

 

Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc biểu quyết trừng phạt Bắc Hàn lần thứ 9, New York, ngày 22/12/2017.REUTERS/Amr Alfiky

(RFI): Hôm nay 16/01/2018, ngoại trưởng Hoa Kỳ và đại diện ngoại giao của các đồng minh họp tại Vancouver, Canada, bàn các biện pháp áp dụng hiệu quả lệnh trừng phạt Bắc Hàn vì chương trình hạt nhân.
Cuộc họp của các đại diện ngoại giao 20 nước do ngoại trưởng Canada và Mỹ đồng chủ trì. Trung Quốc và Nga không tham dự hội nghị.
Những ngày qua, căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đã giảm bớt phần nào do cuộc đối thoại giữa hai miền Nam - Bắc Hàn liên quan đến việc Bình Nhưỡng tham dự Thế Vận Hội Mùa Đông Pyeongchang 2018 tại Nam Hàn.
Theo nguồn tin thân cận với chính phủ Canada, vì một số nước vẫn còn thiếu kinh nghiệm trong việc áp dụng trừng phạt, nên cuộc họp các ngoại trưởng lần này nhằm bàn các biện pháp sao cho việc áp dụng trừng phạt đối với Bình Nhưỡng được thực thi đồng đều trong cộng đồng quốc tế.
Về phần mình, Mỹ cho biết cuộc họp phải đề cập đến vấn đề tăng cường kiểm soát hàng hải để ngăn chặn các tàu Bắc Hàn lách lệnh cấm vận của quốc tế.
Nhật Bản cũng muốn, qua hội nghị này, các nước gia tăng sức ép tối đa bằng mọi cách buộc Bắc Hàn thay đổi chính sách.
Hôm qua, trong cuộc điện đàm với tổng thống Donald Trump, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã khẳng định lại là các bên cần tiếp tục duy trì tình hình hòa dịu, mà khó khăn lắm mới có được trong những ngày qua trên bán đảo Triều Tiên.
Hiện nay, đại diện Nam-Bắc Hàn đang có các cuộc thảo luận chi tiết về thể thức cho đoàn thể thao Bắc Hàn tham gia Thế Vận Hội Pyeongchang vào tháng tới. Trong khi đó, theo các cuộc thăm dò dư luận, 70% dân Nam Hàn không đồng tình với dự định thành lập đoàn thể thao chung của hai miền Triều Tiên tham dự Pyeongchang 2018. Tuy nhiên 80 % hoan nghênh việc Bắc Hàn dự Thế Vận Hội này.
Anh Vũ 16-01-2018



--------------------
Manila cho phép Bắc Kinh nghiên cứu khoa học trong vùng biển Philippines

 

Khu vực Benham Rise của Philippines@ECS Submission of the Republic of the Philippines)

(RFI): Cách đây chưa tới một năm, tổng thống Rodrigo Duterte đã ra quyết đinh đặt lại tên của Benham Rise là «Philippines Rise» nhằm khẳng định chủ quyền của Philippines trên vùng biển này.
Thế nhưng, hôm qua, 15/01/2018, phát ngôn viên của tổng thống Duterte vừa xác nhận rằng cũng chính ông đã lặng lẽ cho phép Trung Quốc tiến hành nghiên cứu khoa học tại Benham Rise, bất chấp những quan ngại về nguy cơ đối với chủ quyền lãnh hải của Philippines.
Theo lời ông Harry Roque, phát ngôn viên của ông Duterte, tổng thống Philippines đã cho phép Trung Quốc làm việc trực tiếp với Đại học Philippines để tiến hành những nghiên cứu không được xác định rõ tại vung biển Benham Rise.
Liên Hiệp Quốc xác định Benham Rise, có diện tích khoảng bằng diện tích của Hy Lạp, là khu vực thuộc thềm lục địa của Philippines và được cho là vùng có thể có nhiều nguồn dầu khí. Tuy Trung Quốc không đòi chủ quyền trên Benham Rise, nhưng vào năm 2016, một tàu thăm dò của Trung Quốc đã được phát hiện hoạt động ở Benham Rise trong suốt nhiều tháng trời, gây quan ngại là Bắc Kinh có tham vọng khai thác dầu khí từ vùng này.
Trước khi phát ngôn viên tổng thống Duterte hôm qua xác nhận quyết định cho phép Trung Quốc nghiên cứu khoa học ở vùng biển Benham Rise, nghị sĩ đối lập Gary Alejano ngay từ thứ Sáu tuần trước đã tiết lộ tin này và đã bày tỏ quan ngại của ông.
Ông Alejano nói: «Cho phép một cơ quan tham vấn của Trung Quốc tiến hành cái gọi là nghiên cứu khoa học trên vùng biển của Philippines, dù có sự tham gia của người Philippines, là một hành động bất cẩn và vô lý».
Vị nghị sĩ đối lập này đặt câu hỏi:«Chính quyền Duterte thật sự có ý đồ gì khi cho phép tiến hành một hoạt động như thế, bất chấp an ninh quốc gia?». Ông Alejano cho rằng cần phải rất thận trọng khi cho phép nước ngoài xâm nhập vùng biển quốc gia, nhất là Trung Quốc.
Ông nhắc lại rằng trong quá khứ, Trung Quốc đã nhiều lần bị bác yêu cầu tiến hành nghiên cứu tương tự, vì họ không chịu để cho người Philippines lên tàu làm việc chung với họ, theo quy định của luật pháp Philippines. Lần này, Trung Quốc chấp nhận cho Đại học Philippines làm đối tác nghiên cứu chỉ nhằm có được giấy phép và không chắc là họ sẵn sàng chia sẽ toàn bộ thông tin về dự án nghiên cứu khoa học chung.
Trong một bài trả lời phỏng vấn đăng hôm qua, một thành viên của Tòa Án Tối Cao Philippines, ông Antonio Carpio, cũng bày tỏ quan ngại như nghị sĩ Alejano. Ông Carpio nói: «Trung Quốc đã từng xâm nhập Biển Tây Philippines và đã từ chối ra khỏi đây bất chấp phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực. Philippines thật ngu xuẩn khi cấp phép cho Trung Quốc».
Đáp lại những lời chỉ trích đó, phát ngôn viên tổng thống Philippines nói rằng, nếu có ai đó chống lại quyết định của ông Duterte cho phép Trung Quốc nghiên cứu khoa học ở vùng biển Benham Rise thì cứ đưa vấn đề ra Quốc Hội, để các dân biểu bác bỏ hoặc thông qua dự án đó.
Nói chung, quyết định cho phép Trung Quốc nghiên cứu khoa học ở vùng Benham Rise khơi dậy những tranh cãi về chính sách của tổng thống Duterte đưa Manila xích gần lại Bắc Kinh, nhất là thông tin này được đưa ra đúng vào lúc ngoại trưởng Philippines Alan Peter Cayetano vừa thông báo vào tháng tới Philippines và Trung Quốc sẽ thảo luận về việc cùng thăm dò dầu khí ở Biển Đông.
Thanh Phương 16-01-2018

--------------------
Tin Đọc Nhanh

 


(AFP) - Hai thuyền trưởng Mỹ trong các vụ đụng tàu bị khởi tố.

Hải quân Hoa Kỳ hôm qua 16/01/2018 loan báo hai chỉ huy trưởng các chiến hạm trong hai vụ đụng tàu gần đây đã bị thẩm vấn và có thể bị khởi tố vì tội «ngộ sát do thiếu trách nhiệm». Hôm 17/06/2017, khu trục hạm USS Fitzgerald đã bị một tàu chở container Philippines đụng phải ở ngoài khơi Yokosuka, Nhật Bản, làm 7 thủy thủ tử nạn. Đến ngày 21/08/2017, thêm 10 thủy thủ thiệt mạng khi khu trục hạm hỏa tiễn USS John McCain va chạm với một tàu dầu Liberia trong eo biển Singapore.

( AFP) - Anh và Pháp chuẩn bị hiệp ước mới về di dân.

Theo thông báo của điện Elysée hôm nay, 17/01/2018, tổng thống Pháp Emmanuel Macron và thủ tướng Anh Theresa May nhân thượng đỉnh ngày mai sẽ thông báo một «hiệp ước mới» để bổ sung cho «hiệp định Touquet» về việc quản lý những người di dân muốn đi sang Anh Quốc. Phủ tổng thống Pháp cho biết hiệp ước mới sẽ tập trung chủ yếu vào những trẻ em không có bố mẹ, vào những đơn xin tị nạn và những trường hợp đoàn tụ gia đình.

(AFP) - Pháp bỏ dự án sân bay Notre-Dame-des-Landes.
Sau 6 tháng trung gian hòa giải và sau khi tham khảo ý kiến lần chót, chính phủ Pháp hôm nay, 17/01/2018, vừa ra quyết định bỏ dự án xây sân bay mới Notre-Dames-des-Landes ở vùng Bretagne, miền tây nước Pháp. Dự án được đưa ra từ năm 1963 và gây nhiều tranh cãi cho đến nay.

(Reuters) - Dầu tràn từ tàu Iran gặp nạn ở Biển Hoa Đông.

Tối qua, 16/01/2018, chính phủ Trung Quốc thông báo là hai lớp dầu với diện tích tổng cộng khoảng 109 km2 đã tràn ra từ chiếc tàu chở dầu Iran Sanchi, chở theo gần một triệu thùng dầu, đã bị bốc cháy và bị chìm trên vùng Biển Hoa Đông sau khi bị một chiếc tàu chở hàng Trung Quốc đụng vào ngày 06/01. Hiện giờ người ta chỉ mới vớt được 3 thi thể của thủy thủ, còn 29 thủy thủ còn lại của tàu Sanchi vẫn bị xem là mất tích.

(AFP) - Thổ Nhĩ Kỳ: 5 phóng viên bị án tù với tội danh khủng bố.

Năm nhà báo, trong đó có Rajip Duran một phóng viên của báo Pháp Libération và AFP tại chổ, bị kết án tù trong một phiên toà hôm nay 17/01/2018 tại Istanbul. Bị cáo buộc tham gia vào phong trào ủng hộ một nhật báo thân đảng PKK Kurdistan-Thổ Nhĩ Kỳ mà Ankara xem là khủng bố, Rajip Duran và ba đồng nghiệp lãnh án 1 năm rưỡi tù giam. Nhà báo lãnh án nặng nhất, 4 năm 9 tháng tù, là chủ nhiệm Husein Akyol. Libération xem đây là một bằng chứng về «tình trạng thê thảm của quyền tự do báo chí tại Thổ Nhĩ Kỳ»
RFI 17-01-2018

--------------------
Venezuela: Hạ sát cựu cảnh sát nổi loạn chống chính quyền

 

Cựu sĩ quan cảnh sát Oscar Perez, trong một cuộc tập hợp chống chính phủ tại Caracas, ngày 13/07/2017. INAKI ZUGASTI / AFP

(RFI): Oscar Perez, 36 tuổi, một cựu sĩ quan cảnh sát Venezuela, tài tử điện ảnh trong vai người hùng trừ gian diệt bạo, đã bị an ninh bắn chết. 24 giờ sau cuộc đột kích, bộ trưởng Nội Vụ Venezuela mới xác nhận tin này.
Trong bối cảnh phong trào biểu tình phản đối khủng hoảng kinh tế và đòi tổng thống cánh tả Nicolas Maduro từ chức từ tháng Tư đến tháng 07/2017, làm 125 người chết, đa số do bị đàn áp, Oscar Perez đã bất ngờ hành động một cách ngoạn mục vào ngày 27/06. Viên cựu sĩ quan cảnh sát cướp trực thăng của cảnh sát, bay đến Tòa Án Tối Cao, ném bốn quả lựu đạn và bắn nhiều loạt súng vào bộ Nội Vụ nhưng không gây thương vong.
Từ đó, Oscar Perez bị xem là «khủng bố, là kẻ thù số một» của chính quyền Venezuela.
Theo AFP, ngày 15/01/2018, một lực lượng gồm quân đội và cảnh sát đặc nhiệm bao vây nơi ẩn náu của Oscar Perez ở ngoại ô đông bắc thủ đô Caracas. Trong suốt cuộc tấn công kéo dài nhiều giờ đồng hồ, dân chúng Venezuela hồi hộp theo dõi hình ảnh thu trực tiếp do chính Oscar Perez, xuất thân là cảnh sát khoa học, phát tán lên mạng.
Gương mặt đẫm máu, ông cho biết là muốn đầu hàng nhưng chính quyền từ chối. Trong một đoạn khác, Oscar Perez tuyên bố «thà chết đứng chứ không quỳ lụy trước bạo quyền».
Kết quả là viên cảnh sát nổi loạn cùng 6 chiến hữu của ông trong đó có một phụ nữ tử thương. Bốn người nữa bị bắt. Phía lực lượng chính phủ có hai người chết và tám người bị thương nặng, theo lời tướng cảnh sát Nestor Reverol, bộ trưởng Nội Vụ. Ngay sau khi tiếng súng chấm dứt, cảnh sát đã sử dụng lựu đạn cay để giải tán một cuộc biểu tình của vài chục người dân sống gần đó ủng hộ Oscar.
Tú Anh 17-01-2018

--------------------
Hạ viện Anh biểu quyết dự luật về Brexit

 

Một người chống Brexit bày tỏ thái độ trước tòa nhà Nghị Viện tại Luân Đôn, Anh, ngày 16/01/2018. REUTERS/Hannah McKay
(RFI): «Tôi rất muốn Anh Quốc ở lại với Liên Hiệp Châu Âu»
. Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Jean-Claude Juncker tuyên bố như trên vào lúc tại Luân Đôn, Hạ Viện Anh chuẩn bị biểu quyết dự luật Brexit trước khi đưa lên Thượng Viện xem xét vào cuối tháng Giêng.
Theo AFP, sau ba tháng tranh cãi gay gắt kể cả trong nội bộ phe bảo thủ, dự luật Brexit của chính phủ Theresa May chắc chắn sẽ được Hạ Viện thông qua trong ngày 17/01/2018.
Văn kiện này, một mặt bãi bỏ ưu thế của luật pháp châu Âu trên luật pháp quốc gia nhưng cùng lúc đưa luật pháp châu Âu vào luật quốc gia để Liên Hiệp Anh có thể sinh hoạt bình thường sau khi rời Liên Hiệp Châu Âu.
Tuy không gặp khó khăn tại Hạ Viện, dự luật Brexit của chính phủ bảo thủ có nguy cơ bị cản trở tại Thượng viện. Đòn phản công và đe dọa xuất phát từ các dân biểu nặng ký của phe hữu cho đến ngày tranh luận cuối cùng. Cựu thẩm phán Dominic Grieve chỉ trích thủ tướng Theresa May «tiền hậu bất nhất» không đưa Hiến chương châu Âu về các quyền căn bản vào luật pháp Anh, do vậy, mâu thuẫn với ý nguyện «canh tân» đảng bảo thủ. Dân biểu Kenneth Clark thì cảnh báo «đừng mơ dự luật Brexit sẽ được Thượng Viện đồng ý một cách dễ dàng».
Ngoài khó khăn chờ đón tại Thượng Viện, thủ tướng Anh còn phải đương đầu với những đòi hỏi của Bruxelles trong đợt thương lượng về giai đoạn chuyển tiếp trước khi bàn về mối quan hệ thương mại tương lai kể từ tháng 04/2018.
Tú Anh 17-01-2018

--------------------
Chilê: Giáo hoàng Phanxicô gặp các nạn nhân bị lạm dụng tình dục

 

Chilê: giáo hoàng Phanxicô trong nhà thờ Santiago, ngày 16/01/2018REUTERS/Luca Zennaro

(RFI): Hôm qua, 16/01/2017, trong chuyến tông du tại Chilê, giáo hoàng Phanxicô đã gặp riêng các nạn nhân bị lạm dụng tình dục trong giáo hội nước này. Công luận Chilê chờ đợi rất nhiều từ cuộc gặp gỡ này sau một loạt các vụ tai tiếng lạm dụng tình dục của khoảng 80 linh mục trong những năm gần đây.
Từ Santiago, thông tín viên Xavier Lenormand gởi về bài tường trình:
«Không nằm trong chương trình được thông báo, nhưng được chờ đợi rất nhiều, cuộc gặp gỡ giữa giáo hoàng và các nạn nhân lạm dụng tình dục đã không làm ai ngạc nhiên.
Lạm dụng tình dục là một vấn đề lớn của giáo hội Công Giáo Chilê. Một nhóm nhỏ nạn nhân đã được giáo hoàng tiếp riêng. Họ đã kể cho ngài nghe họ đã bị các linh mục lạm dụng tình dục như thế nào. Theo phát ngôn viên của Vatican, giáo hoàng Phanxicô đã cầu nguyện và đã khóc cùng với các nạn nhân đó.
Trong cùng ngày, giáo hoàng Phanxicô đã hai lần công khai nói đến vấn đề lạm dụng tình dục trẻ em. Trong bài phát biểu đầu tiên, ngài đã xin lỗi về điều xấu xa «mà không gì có thể sửa chữa được». Giáo hoàng cũng bày tỏ nỗi đau và sự xấu hổ của ngài trước tệ nạn này. Sau đó, trước các linh mục, tu sĩ ở Santiago, ngài đã nhắc lại vấn đề đó.
Cuộc gặp giữa giáo hoàng với các nạn nhân bị lạm dụng tình dục trong giáo hội Chilê là nhằm cụ thể hóa nội dung bài giảng của ngài trong thánh lễ trước 400 ngàn giáo dân. Trong bài giảng này, giáo hoàng đã kêu gọi mọi người đừng sợ vấy bẩn tay để thúc đẩy hòa giải».
Thanh Phương 17-01-2018