HOME
Tin Thế Giới
 
Một chút hy vọng từ bán đảo Triều Tiên
 
(RFI): Sau khi Nam Hàn để ngỏ cánh cửa đối thoại trực tiếp với lãnh đạo Bắc Hàn, La Croix cho rằng, thay vì nói đến "tác động của Donald Trump" như chủ nhân Toà Bạch Ốc tự khoe, có lẽ chúng ta nên nói tới "ép- phê Olympic".
Tới nay các kỳ Thế Vận Hội thường bị chí trích là "thái quá" hay "quá tốn kém". Nhưng đôi khi cũng phải nhìn nhận rằng sự kiện thể thao được tổ chức bốn năm một lần này có ý nghĩa riêng của nó. Điển hình là hồ sơ bán đảo Triều Tiên, sau khi hai miền Nam và Bắc đã đồng ý về thể thức để một phái đoàn Bắc Hàn đến Pyeonchang dự Olympic mùa đông vào tháng tới.
Đương nhiên thỏa thuận mà Seoul và Bình Nhưỡng đạt được cách nay hai ngày chỉ mang tính tạm thời, nhưng văn bản ấy đã góp phần làm hạ nhiệt trong khu vực. Mọi người tin rằng, ít ra trong suốt thời gian các lực sĩ tranh tài, Kim Jong Un sẽ không gây rối loạn trật tự thế giới. Chưa ai biết được những gì sẽ xảy ra khi Olympic hạ màn, nhưng mọi người, và đứng đầu trong số ấy là tổng thống Nam Hàn Moon Jae In, hy vọng hai nước Triều Tiên sẽ tiếp tục kênh đối thoại.
Tác giả bài viết trên nhật báo La Croix thán phục thái độ bình tĩnh hiếm thấy của ông Moon trong lúc mà Kim Jong Un và Donald Trump đọ sức xem ai có nút hạt nhân to hơn ai ! Chẳng những thế, lần này Seoul chính thức giữ khoảng cách với đồng minh Mỹ khi quyết định nói chuyện trực tiếp với Bình Nhưỡng.
Thanh Hà 11-01-2018



--------------------
Steve Bannon: Lên voi xuống ... chó

 
(RFI): Nhân vật người Mỹ được các tờ báo Paris chú ý đến nhiều hôm nay không còn là Donald Trump mà chính là cựu cố vấn của tổng thống Hoa Kỳ, Steve Bannon, người vốn được mệnh danh là "người chuyên rỉ tai" ông Trump và rất được tổng thống Hoa Kỳ lắng nghe.
Dù vậy, giữa tháng 8/2017 Steve Bannon mất chức cố vấn chiến lược của Toà Bạch Ốc. Tuần qua, ông ta mất luôn cả chiếc ghế lãnh đạo mạng truyền thông Breihart News do chính mình lập ra. Libération và Le Figaro chạy tựa gần giống nhau: "Bannon vĩnh viễn bị loại trừ", "loại trừ ra khỏi vòng quyền lực".
Đâu là lý do để một trong những cố vấn được xem là thế lực nhất của triều đại Trump bị thất sủng, "trắng tay" như vậy? Theo Libération, đây là hậu quả trực tiếp từ dư âm của cuốn Fire and Fury được công bố hồi tuần trước.
Một khi bị gạt khỏi quỹ đạo của Donald Trump, Steve Bannon liên tục chĩa mũi dùi vào Donald Trump và gia đình tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ. Nào và việc ông cho rằng Trump không đủ khả năng cầm quyền, nào là những chỉ trích nhắm cặp vợ chồng Ivanka, trưởng nữ của chủ nhân Toà Bạch Ốc, hay việc phê phán con trai ông Trump liên hệ với một luật sư Nga, điều mà Bannon không ngần ngại gọi là một hành vi "phản quốc".
Le Figaro tóm gọn hoàn cảnh của Steve Bannon: "Từ một một công thần, Bannon mất hết tất cả". Chỉ cách nay một năm, việc Donald Trump chinh phục Toà Bạch Ốc được Bannon coi là một "đại tác phẩm" do chính ông ta nhào nặn. Giờ đây, chính Bannon bị Donald Trump "ruồng bỏ", gây áp lực để tước đoạt luôn cả chức giám đốc điều hành mạng thông tin cực hữu Breihart News của ông ta.
Năm trước, không thiếu gì những người chầu chực trước cửa nhà Bannon, mong thông qua Steve có thể đến gần được hơn với vua mặt trời là Donald Trump hay cô Ivanka. Giờ đây, cả thế giới chính trị thu nhỏ ở Washington không một ai đoái hoài đến Bannon.
Thanh Hà 11-01-2018



--------------------
Pháp thắt chặt chính sách nhập cư

 
(RFI): Trở lại với thời sự Pháp: thủ tướng Edouard Philippe tiếp đại diện các hiệp hội bảo vệ người nhập cư, "chuẩn bị dư luận" trước khi trình bày về dự luật tiếp nhận di dân và tháng 2/2018.
Le Figaro chạy tựa trên trang nhất: "Một cuộc trắc nghiệm về đường lối cứng rắn của Macron" trên hồ sơ này. Hiềm nỗi, một phần trong nội bộ đảng Cộng Hòa Tiến Bước của tổng thống Macron phản đối chính sách di dân "cứng rắn và hẹp lòng nhân đạo"
Tờ Le Monde cho rằng: chính phủ tìm cách xoa dịu công luận nhưng chắc chắn không nhượng bộ gì nhiều. Cụ thể là các biện pháp trục xuất sẽ gia tăng, và Pháp sẽ chặt chẽ hơn rất nhiều khi chấp nhận quy chế tị nạn cho người nước ngoài.
Thanh Hà 11-01-2018



--------------------
Thị trường carbon Trung Quốc

 
(RFI): Cuối cùng, trong lĩnh vực môi trường: vào lúc tổng thống Mỹ Donald Trump để ngỏ khả năng quay trở lại với thỏa thuận Paris chống biến đổi khí hậu, Le Figaro cho biết «Trung Quốc hình thành thị trường carbon quốc gia»:
Từ năm nay, 1700 nhà máy điện, trong đó có nhiều nhà máy nhiệt điện gây ô nhiễm nặng buộc phải hạn chế lượng khí thải carbon. Đây là một bước tiến rất quan quan trọng, vì các doanh nghiệp này phát thải 1/3 trong tổng số 11 tỉ tấn carbon thải ra môi trường tại nước này trong một năm. Trung Quốc vốn là quốc gia phát thải nhiều khí carbon nhất hành tinh.
Đến ngưỡng 2020, số doanh nghiệp tham gia thị trường carbon Trung Quốc sẽ lên tới 10.000.
Mục tiêu của thị trường carbon Trung Quốc là chuyển hướng nền công nghiệp nước đông dân nhấn địa cầu thành một nền công nghệ xanh.
Trong buổi làm việc tại Bắc Kinh, tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng đề xuất với đồng nhiệm Trung Quốc rằng năm 2018-2019 sẽ là năm Pháp-Trung về chuyển đổi sinh thái để huy động các doanh nghiệp, công ty khởi nghiệp, nhà nghiên cứu, sinh viên, trường đại học, các thành phố và vùng miền của hai nước hành động để góp phần khiến hành tinh sạch đẹp hơn.
Thanh Hà 11-01-2018

--------------------
Quân đội Miến Điện thừa nhận dính líu đến một vụ giết người Rohingya

 

Một binh sĩ Miến Điện đứng gác gần Maungdaw, phía bắc bang Arakan, ngày 27/09/2017.REUTERS/Soe Zeya Tun

(RFI): Ngày 10/01/2018, quân đội Miến Điện đã thừa nhận có dính líu đến vụ thảm sát 10 người Rohingya. Đồng thời, lần đầu tiên, quân đội cũng thừa nhận là có một hố chôn tập thể các nạn nhân của cộng đồng thiểu số theo đạo Hồi, tại bang Arakan, phía bắc Miến Điện.
Từ Rangoon, thông tín viên Eliza Hunt cho biết thêm thông tin:
«Theo thông báo của quân đội Miến Điện, ngày 01/09/2017, có 10 người Rohingya bị quân đội bắt giữ trong một chiến dịch truy lùng tại làng Inn Din những tên khủng bố có dính líu đến các vụ tấn công của Quân Đội Cứu Giúp người Rohingya Arakan.
Phải bận lo quá nhiều việc, lực lượng an ninh không thể dẫn giải những người này đến trạm cảnh sát và do vậy, đã quyết định hành quyết những người này. Bản thông cáo nói rõ là ba người dân làng và bốn quân nhân đã làm việc này. Những người dân làng nói trên muốn trả thù cho người cha của họ bị người Rohingya giết hại.
Hôm qua, quân đội Miến Điện thông báo là những người phải chịu trách nhiệm trong vụ này sẽ bị xét xử theo luật pháp. Đồng thời, lần đầu tiên, quân đội cũng thừa nhận sự tồn tại một hố chôn tập thể được phát hiện trong cuộc điều tra do chính quân đội tiến hành.
Tuy nhiên, quân đội không thay đổi lập trường trong việc trả thù nhắm vào thường dân, theo đó, không một thường dân vô tội nào bị binh lính Miến Điện giết chết. Đó cũng là kết luận của cuộc điều tra nội bộ quân đội và được công bố hồi tháng 11 năm ngoái.
Từ tháng 08/2017 đến nay, để tránh bạo lực tại bang Arakan, hơn 650 ngàn người đã phải chạy sang Bangladesh. Hai nước đã đạt thỏa thuận về việc hồi hương những người đang tị nạn tại Bangladesh. Bình thường ra, việc hồi hương sẽ được bắt đầu trong khoảng 10 ngày tới».
RFI 11-01-2018

--------------------
Ấn Độ lần đầu tiên mời toàn bộ 10 lãnh đạo ASEAN đến dự Quốc Khánh

 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (người thứ 5 từ trái sang) tại thượng đỉnh Ấn Độ-ASEAN lần thứ 14 tại Vientiane (Lào), ngày 08/09/2016. Ảnh minh họa.REUTERS/Soe Zeya Tun

(RFI): Mười nhà lãnh đạo Đông Nam Á sẽ là khách mời danh dự của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong dịp Quốc khánh, trong bối cảnh New Delhi đang tìm cách ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Bộ Ngoại Giao Ấn Độ hôm 10/01/2018 cho biết như trên.
Theo truyền thống, chỉ có một nhân vật ngoại quốc là khách mời danh dự trong cuộc diễu binh nhân Quốc Khánh Ấn Độ 26/01. Nhưng năm nay cả 10 nhà lãnh đạo của Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Miến Điện, Campuchia, Lào và Brunei đều là thượng khách. Preeti Saran, một quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao cho biết rất vui mừng vì tất cả lãnh đạo ASEAN đều nhận lời tham dự.
Thủ tướng Modi qua chính sách «Hành động phương Đông» muốn chứng tỏ Ấn Độ có thể thay chân Trung Quốc, siết chặt quan hệ thương mại và văn hóa với ASEAN để chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Một hội nghị thượng đỉnh sẽ được tổ chức ngày 25/01 để kỷ niệm một phần tư thế kỷ quan hệ với Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á (ASEAN). Trong hội nghị kéo dài hai ngày này, thủ tướng Ấn sẽ có cuộc thảo luận «tự do và thẳng thắn» với các đồng nhiệm Đông Nam Á, và an ninh hàng hải khu vực sẽ chiếm phần lớn chương trình nghị sự.
Hiện chưa rõ vấn đề Trung Quốc bồi đắp đảo nhân tạo tại Biển Đông, nơi nhiều quốc gia ASEAN tranh chấp, có được đưa vào thảo luận hay không.
Thụy My 11-01-2018

--------------------
CIO sẽ "dễ dãi" với việc Bắc Hàn dự Olympic 2018?

 

Chú hổ "Soohorang", biểu tượng của Thế Vận Hội mùa đông Pyeongchang 2018 tại Nam Hàn. REUTERS/Kim Hong-Ji

(RFI): Ủy Ban Olympic Quốc Tế CIO hôm 10/01/2018 thông báo: Đại diện Nam-Bắc Hàn sẽ tham gia cuộc họp tại Lausanne (Thụy Sĩ) ngày 20/01 tới với CIO và Ban tổ chức Thế Vận Hội mùa đông Pyeongchang để quyết định việc các vận động viên của Bắc Hàn đến Pyeongchang.
Cuộc họp 4 bên này - diễn ra tại trụ sở của Ủy Ban Olympic Quốc Tế ở Lausanne - sẽ quyết định số lượng vận động viên Bắc Hàn, họ được tham gia thi đấu những môn nào ở Pyeongchang và họ có ở trong làng Olympic hay không? Cuộc họp diễn ra dưới sự chủ trì của chủ tịch CIO Thomas Bach.
Ngoài ra, CIO còn phải quyết định những vấn đề hình thức như quốc kỳ, quốc ca, nghi thức diễu hành và trang phục của đoàn thể thao Bắc Hàn.
CIO phải có quyết định về thành phần vận động viên Bắc Hàn tham gia Olympic mùa đông 2018 vì lẽ Bắc Hàn không tham gia các cuộc thi đấu tuyển chọn, không đăng ký danh sách các vận động viên tham dự, mà hạn chót là ngày 30/10/2017.
Phía Bắc Hàn đã chuyển đến CIO danh sách các vận động viên dự Thế Vận Hội Pyeongchang, nhưng quyết định cuối cùng thuộc về CIO.
Đến giờ duy nhất mới chỉ có cặp vận động viên trượt băng nghệ thuật của Bắc Hàn Ryom Tae Ok và Kim Ju Sik được quyền tham dự Pyeongchang. Cho dù đã quá hạn đăng ký nhưng cặp này đoạt giải 6 trong cuộc thi thế giới hồi tháng 9 năm 2017, đủ chuẩn để tham gia thi đấu theo điều lệ Olympic.
Sau khi Nam-Bắc Hàn ngồi vào bàn đàm phán chuẩn bị cho việc tham dự Thế Vận Hội của Bắc Hàn, CIO đã ngỏ ý cho biết sẽ «mềm dẻo nhất có thể» để đoàn thể thao Bắc Hàn đến dự Pyeongchang 2018.
Anh Vũ 11-01-2018

--------------------
Donald Trump không loại trừ đàm phán trực tiếp với Bình Nhưỡng

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc điện đàm với một nguyên thủ ngoại quốc. Ảnh tư liệu ngày 28/01/2017.Reuters

(RFI): Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc điện đàm ngày 10/01/2018 với đồng nhiệm Nam Hàn cho biết không loại trừ khả năng đàm phán trực tiếp giữa Hoa Kỳ và Bắc Hàn. Về phía Seoul, ông Moon Jae In bày tỏ mong muốn có được một hội nghị thượng đỉnh với Bình Nhưỡng.
Toà Bạch Ốc cho biết tổng thống Mỹ không loại trừ việc nói chuyện điện thoại với lãnh đạo Bình Nhưỡng, khi điều kiện cho phép. Theo Phủ tổng thống Nam Hàn, ông Trump còn nói rằng «sẽ không có các hoạt động quân sự (từ phía Mỹ) trong thời gian diễn ra đối thoại liên Triều».
Ông Moon, được bầu làm tổng thống hồi tháng 5/2017, nói với báo chí là ông sẵn sàng tham dự một hội nghị thượng đỉnh với Bắc Hàn «bất cứ lúc nào», nhưng «trong các điều kiện tốt đẹp», nhằm giải quyết một trong những hồ sơ gai góc nhất thế giới. Cuộc thảo luận mới đây với Bình Nhưỡng «chỉ là bước khởi đầu», và giai đoạn sắp tới là đưa Bắc Hàn đến bàn hội nghị về giải trừ hạt nhân.
Tổng thống Nam Hàn khẳng định để tiến đến một hội nghị thượng đỉnh, cần hội đủ các điều kiện, và bảo đảm được một số kết quả.
Như vậy là sau hai năm căng thẳng do chương trình nguyên tử Bắc Hàn, tình hình bỗng trở nên hòa dịu từ sau Tết dương lịch. Tuy không ngớt đấu khẩu với Kim Jong Un từ khi lên nắm quyền, ông Donald Trump đã thay đổi hẳn giọng điệu.
Các đại diện Nam Hàn và Bắc Hàn đã gặp gỡ hôm thứ Ba 09/01, lần đầu tiên kể từ tháng 12/2015. Trong cuộc họp này, Bình Nhưỡng đã chấp nhận gởi một đoàn vận động viên đến tham gia Thế Vận Hội mùa đông ở Pyeongchang từ 09 đến 25/02, cách biên giới Bắc Hàn 80 km ; trong khi năm 1988 đã từng tẩy chay Olympic Seoul. Hai bên cũng thỏa thuận tái lập đường dây điện thoại quân sự, bị cắt đứt từ tháng 02/2016.
Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc hoan nghênh cuộc thương lượng liên Triều, mong muốn sự kiện này sẽ mở ra cánh cửa về giải trừ nguyên tử trên bán đảo Triều Tiên.
Trong một diễn biến khác, theo hãng Yonhap, đặc phái viên Nam Hàn trong cuộc thương lượng sáu bên về hồ sơ nguyên tử Bắc Hàn, ông Lee Do Hoon, trong chuyến thăm Washington bắt đầu từ hôm 10/01, đã khẳng định: Seoul sẽ phối hợp chặt chẽ với Hoa Kỳ trên tất cả các vấn đề có liên quan đến bán đảo Triều Tiên.
Thụy My 11-01-2018

--------------------
Biển Đông: Tàu sân bay Trung Quốc lại tập trận gần Hoàng Sa?

 

Tàu sân bay Trung Quốc Liêu Ninh và đoàn tàu hộ tống tập trận ở Biển Đông. Ảnh tư liệu tháng 12/2016.Reuters

(RFI): Trong bối cảnh hầu như tất cả các nhà quan sát đều dự báo là trong năm 2018, Trung Quốc sẽ tiếp tục khuấy động Biển Đông bằng việc tiếp tục đà quân sự hóa các thực thể mà họ kiểm soát trên cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bất chấp quan ngại của các láng giềng cũng như của các nước ngoài khu vực, những tin tức đầu năm đã bước đầu xác nhận các dự đoán đó: Tàu sân bay Liêu Ninh đã được điều xuống Biển Đông, có khả năng là đã phối hợp tập trận với thủy quân lục chiến Trung Quốc gần Hoàng Sa.
Trong hai bài phân tích liên tiếp, trang mạng Pháp East Pendulum - chuyên theo dõi tình hình quân sự và công nghệ quân sự Trung Quốc - đã ghi nhận hai sự kiện có liên hệ với nhau: Tàu sân bay duy nhất của Trung Quốc, chiếc Liêu Ninh, chở theo một phi đội chiến đấu cơ, cùng với một hải đội hộ tống, đã rời căn cứ thẳng đường xuống Biển Đông. Ít hôm sau, có tin là lực lượng thủy quân lục chiến Trung Quốc cũng được phái xuống vùng Biển Đông tập trận đổ bộ ở hai địa điểm, trong đó có một nơi gần quần đảo Hoàng Sa.
Thông tin về hoạt động của chiếc Liêu Ninh không hề được phía Trung Quốc chính thức tiết lộ, nhưng trong bài viết «Hàng không mẫu hạm Liêu Ninh trực chỉ Biển Đông» đăng ngày 06/01/2018, trang mạng Pháp đã căn cứ vào các nguồn tin từ Đài Loan để vạch rõ hành trình của con tàu Trung Quốc.
Theo tác giả bài phân tích, chiếc Liêu Ninh, được 5 chiến hạm hộ tống, đã bắt đầu vượt qua eo biển Đài Loan vào đêm mồng 4, rạng sáng mồng 5 tháng Giêng, trên nguyên tắc là để thực hiện loạt tập huấn đầu năm tại vùng Biển Đông. như đã từng làm cũng vào đầu năm ngoái 2017.
Tuy nhiên, khác với năm ngoái, thay vì đi đường vòng, xuyên qua chuỗi đảo thứ nhất theo ngã eo biển Miyako gần quần đảo Nhật Bản, ra Thái Bình Dương, đi xuống phía Nam, rồi quay trở vào Biển Đông qua eo biển Ba Sĩ phía nam Đài Loan, lần này hạm đội Trung Quốc đã đi dọc theo bờ biển Trung Quốc, thẳng xuống Biển Đông.
Câu hỏi đặt ra là trên đường về, liệu hải đội tàu sân bay Trung Quốc có tìm cách đi bọc quanh Đài Loan theo hướng Đông hay không, điều mà Bắc Kinh đã từng làm trước đây để thị uy.
Vốn rất nhạy cảm với các cuộc diễn tập quân sự của Trung Quốc tại các vùng gần lãnh thổ của mình, các phương tiện truyền thông Đài Loan, như thông lệ, đã theo dõi sát hành trình của đoàn chiến hạm Trung Quốc.
Theo các nguồn tin này, thì tàu sân bay Trung Quốc đã nhổ neo, rời căn cứ gần Thanh Đảo vào ngày 02/01, và sau đó tập kết tại một vùng cấm bay trên Biển Hoàng Hải với một số tàu hộ tống, bao gồm hai khu trục hạm lớp 052C (Trịnh Châu và Tế Nam) của Hạm Đội Đông Hải, và ít nhất ba chiến hạm khác trong Hạm Đội Bắc Hải.
Thoạt đầu, Quân Đội Đài Loan cho rằng hạm đội Trung Quốc có thể vòng qua phía đông Đài Loan để làm một số thao tác thị uy, nhưng rốt cuộc thì tàu sân bay Trung Quốc và các chiến hạm tháp tùng theo đã đi dọc theo bờ biển thẳng xuống phía nam. Một cựu quan chức hải quân Đài Loan cho rằng sở dĩ hạm đội Trung Quốc mau chóng đi về phía Nam, đó là để tránh đợt khí lạnh Bắc Cực đang tràn xuống.
Theo các nguồn tin của chính quyền Đài Loan, hàng không mẫu hạm Trung Quốc đã nhanh chóng vượt qua eo biển Đài Loan với máy bay nằm yên trên boong, không hề có bất kỳ hoạt động nào, điều được cho là biểu hiện thái độ «kiềm chế» của phía Trung Quốc. Hạm đội Trung Quốc đã rời khỏi vùng nhận dạng phòng không Đài Loan ngày 05/01 vào khoảng 21 giờ giờ địa phương.

Hải Quân Trung Quốc tập trận đổ bộ trên Biển Đông

Do việc Trung Quốc hoàn toàn im lặng về hoạt động của tàu sân bay Liêu Ninh ở Biển Đông, nhiều suy đoán đã được đưa ra. Trong một bài viết khác ngày 09/01/2018, trang mạng East Pendulum đã gắn chuyến công tác của tàu Liêu Ninh với những cuộc tập trận vừa diễn ra của Hải Quân và Thủy Quân Lục Chiến Trung Quốc trên Biển Đông.
Theo trang mạng Pháp, lần đầu tiên trong lịch sử, ngày 03/01/2018, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ra lệnh cho toàn thể quân đội nước này khởi động các cuộc tập huấn quân sự cho năm mới 2018. Trong khuôn khổ đó, một đơn vị Thủy Quân Lục Chiến với thiết bị hùng hậu, đã đặc biệt được phái xuống Biển Đông.
Một bài viết trên trang web của quân đội Trung Quốc cho biết là tiểu đoàn Thủy Quân Lục Chiến đó đã khởi sự chiến dịch tập trận bằng một bài tập theo kịch bản khẩn cấp chuyển quân và thiết bị lên tàu, dưới sự yểm trợ của lực lượng phòng không và phòng thủ ven biển.
Các đơn vị xe tăng lội nước ZTD-05 cùng các loại xe bọc thép và lực lượng bộ binh khác đã dồn dập đổ về căn cứ hải quân Trạm Giang theo đường bộ và đường biển, để từ đó chuyển lên chiếc Tỉnh Cương Sơn 999, một trong những chiếc tàu đổ bộ lớn của Hải Quân Trung Quốc lớp 071, có khả năng vận chuyển đến hơn 20.000 tấn, cũng như lên một chiếc tàu vận chuyển xe tăng khác.
Thông tin chính thức của Trung Quốc không cho biết là lực lượng này tập trận ở đâu, nhưng những thông cáo quy định hai khu vực tạm thời cấm tàu thuyền và phi cơ cho thấy là lực lượng đổ bộ Trung Quốc đã trực chỉ Biển Đông, cụ thể là hướng về đảo Hải Nam, rồi đến phía nam quần đảo Hoàng Sa, gần bờ biển Việt Nam.

Hai "xạ trường quân sự" gần Hải Nam và gần Hoàng Sa

Vùng cấm đầu tiên, cấm mọi loại phi cơ dưới độ cao 15.000 mét được thiết lập ở phía đông đảo Hải Nam, tiếp giáp Biển Đông, gần đảo Bắc Trĩ (Beishi), nơi thường được sử dụng làm địa bàn cho quân đội Trung Quốc tập đổ bộ. Lệnh cấm thâm nhập nơi dùng làm «xạ trường quân sự» có hiệu lực lần đầu tiên ngày 07/01, từ 14:40 đến 18:00 giờ địa phương, và sau đó là ngày 09/01, từ 16:00 đến 17:00.
Ngoài ra, một vùng cấm phi cơ khác ở một địa điểm cách vùng cấm thứ nhất khoảng 590 km, và chỉ cách quần đảo Hoàng Sa 123 km về phía đông, cũng đã được tạo ra với cùng một lý do tập bắn, và có hiệu lực ngày 08/01 từ 16:00 đến 18:00.
Căn cứ vào khoảng cách giữa hai khu vực, và tốc độ di chuyển của tàu đổ bộ Tỉnh Cương Sơn, có hai giả thuyết được nêu lên: Hoặc là hạm đội đổ bộ Trung Quốc đã tập di chuyển giữa hai vùng cấm theo một kịch bản cụ thể nào đó, hoặc hạm đội đó chỉ tập trận ở khu vực gần đảo Bắc Trĩ, còn vùng cấm gần Hoàng Sa rất có thể là dành cho hải đội tác chiến của tàu sân bay Liêu Ninh đang hiện diện trong khu vực.
Cho đến nay, chưa có thông tin nào được tiết lộ về khả năng hải đội tàu sân bay Trung Quốc cùng phối hợp tập trận với lực lượng đổ bộ của Trung Quốc ở Biển Đông. Nhưng điều chắc chắn là trong một cuộc phỏng vấn, phó chỉ huy lữ đoàn Thủy Quân Lục Chiến Trung Quốc được huy động xuống Biển Đông, đã cho biết là hoạt động tập trận sẽ bao gồm cả phần hợp đồng tác chiến với các tàu ngầm và phi cơ của Hải Quân Trung Quốc.

Tàu sân bay thứ hai của Trung Quốc sắp ra biển?

Nếu chiếc Liêu Ninh đã tham gia cuộc tập trận đầu năm của Trung Quốc tại Biển Đông, báo chí nước này chắc chắn sẽ loan tin rộng rãi trong thời gian sắp tới đây nhằm tuyên truyền về uy lực quân sự của Trung Quốc, cũng như hù dọa các láng giềng.
Trong khi chờ đợi, cũng trong mục đích tuyên truyền đó, trang tin chính thức Trung Quốc china.org ngày 10/01/2018 đã nêu lên khả năng chiếc tàu sân bay thứ hai của Trung Quốc, mà nước này tự đóng và đã cho hạ thủy vào tháng Tư năm ngoái, sẽ bắt đầu chạy thử nghiệm trên biển ngay vào giữa tháng 2 tới đây.
Trả lời tờ Hoàn Cầu Thời Báo, chuyên gia về hải quân Lý Kiệt (Li Jie) ở Bắc Kinh đã cho biết tin trên, đồng thời giả định rằng trong chuyến xuống Biển Đông lần này, chiếc Liêu Ninh có lẽ đã chở theo thủy thủ đoàn dự kiến cho chiếc hàng không mẫu hạm thứ hai đó để cho họ học tập kinh nghiệm thực tế.
Trọng Nghĩa 11-01-2018

--------------------
Mỹ công bố bảng xếp hạng thế giới về an ninh cho du khách

 

Du khách Mỹ thăm La Havane, tháng 6/2017.REUTERS/Alexandre Meneghini
(RFI): Hoa Kỳ hôm qua 10/01/2018 đã công bố một bản đồ thế giới mới có tính tương tác, nhằm thông tin cho công dân Mỹ về các rủi ro khi ra nước ngoài, theo thang bậc từ 1 đến 4. Hơn một chục nước nằm trong danh sách khuyến cáo không nên đến.

Hạng tệ hại nhất là hạng 4 tức các nước được khuyên không nên vào, gồm Afghanistan, Trung Phi, Iran, Irak, Libya, Mali, Somalia, Nam Sudan, Syria và Yemen. Bắc Hàn cũng nằm trong số này, nhưng luật Mỹ đã cấm từ trước đó.
Cuba được xếp vào hạng 3, với lời khuyên «Hãy suy nghĩ lại». Các viên chức bộ Ngoại Giao hôm thứ Ba 09/01 giải thích với các thượng nghị sĩ Mỹ về một loại vũ khí bí mật gây tổn thương não cho các công dân Mỹ tại La Habana.
Các đồng minh quan trọng của Hoa Kỳ như Anh, Pháp, Đức nằm trong hạng 2 «Hãy thận trọng hơn nữa», trong khi Uzbekistan - được nhà độc tài Islam Karimov điều hành bằng bàn tay sắt cho đến khi qua đời năm 2016 - lại nằm trong hạng 1, tức an toàn nhất.
Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho đây chỉ là hình thức khuyến cáo cụ thể hơn, dựa trên các đánh giá về tình hình an ninh, chứ không phải là các văn bản mang tính chính trị. Tuy nhiên trong quá khứ, đã có một số nước phản ứng, cho rằng Mỹ phóng đại các nguy cơ, gây thiệt hại cho ngành du lịch.
Bản thân Hoa Kỳ không nằm trong bảng xếp hạng mới này. AFP ghi nhận, tỉ lệ các vụ giết người ở Mỹ là 4,88 trên 100.000 dân ; cao hơn so với Cuba bị liệt vào hạng 3 là 4,72 ; còn tại Somalia hạng 5 tỉ lệ này là 5,56.
Thụy My 11-01-2018

--------------------
Tunisia: Thêm 300 người bị câu lưu trong đêm biểu tình thứ ba

 

Cảnh sát quăng lựu đạn cay vào người biểu tình hôm 10/01/2018 tại Tunis.REUTERS/Zoubeir Souissi
(RFI): Chỉ trong 24 giờ qua tại Tunisia, đã có trên 300 người bị câu lưu sau các cuộc đụng độ giữa người biểu tình và cảnh sát, nâng tổng số người bị bắt từ ba ngày qua lên 500 người. Chính quyền Tunis hôm nay 11/01/2018 cho biết như trên.

Những cuộc biểu tình đã nổ ra từ thứ Hai đầu tuần, vào thời điểm sắp kỷ niệm bảy năm cuộc cách mạng hoa lài ở Tunisia khiến nhà độc tài Zine el Abidine Ben Ali phải bỏ trốn hôm 14/01/2011.
Riêng trong hôm qua, có 328 người đã bị câu lưu vì tội trộm, cướp phá, phóng hỏa và phong tỏa đường sá. Đêm qua rạng sáng nay, các thanh niên ném đá và bom xăng tự chế vào lực lượng an ninh ở Siliana, toan xâm nhập vào một tòa án. Cảnh sát đáp trả bằng lựu đạn cay. Tại Thala, đồn cảnh sát chính bị đốt. Các vụ đụng độ cũng xảy ra tại Tunis và nhiều nơi khác, tổng cộng có 21 cảnh sát bị thương.
Phản kháng xã hội tiếp diễn do tình hình kinh tế tệ hại, và lạm phát tăng cao, cộng thêm việc tăng thuế. Các nhà hoạt động trong chiến dịch "Fech Nestannew" (Chúng ta chờ đợi gì) đòi hỏi xem xét lại đạo luật tài chính có hiệu lực từ năm 2018, kêu gọi xuống đường đông đảo vào ngày mai, thứ Sáu 12/01.
Thụy My 11-01-2018

--------------------
Bảy nước Địa Trung Hải kêu gọi liên đới trước thách thức di dân

 

Dân Erythrea di cư rời Roma sang Thụy Điển hôm 09/10/2017.REUTERS/Remo Casilli
(RFI): Lãnh đạo các nước Med7, tức bảy quốc gia Địa Trung Hải thành viên của Liên Hiệp Châu Âu (EU) họp tại Roma hôm qua 10/01/2018, đã kêu gọi tinh thần liên đới và bày tỏ mong muốn có một chính sách châu Âu chung cho vấn đề di dân.

Thông tín viên RFI tại Roma, Anastasia Becchio tường trình:
«Thật không công bằng khi để cho các nước Nam Âu phải chịu đựng trọn gánh nặng». Đó là thông điệp của các thành viên, cũng như thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy, quốc gia trong năm ngoái đã tiếp đón số di dân cao gấp bốn lần. Ông nói: «Liên Hiệp Châu Âu phải giúp sức nhiều hơn để kiểm soát các biên giới, vì chúng tôi nằm trong một khu vực mà mỗi Nhà Nước không thể hành động đơn độc. Đây là một chủ đề quá phức tạp».
Trước tình trạng thiếu sự hỗ trợ, nước Ý đành chọn lựa việc ký các hiệp định gây tranh cãi với dân quân Libya. Kết quả là số di dân đã giảm được 35%. Thủ tướng Ý Paolo Gentiloni nhấn mạnh: «Trong năm 2017 chúng tôi đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, trên các phương diện như quản lý luồng người nhập cư, và đấu tranh chống nạn buôn người. Tuy nhiên chúng tôi biết rằng những kết quả này cần liên tục được củng cố».
Đối với tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cần tỏ tình liên đới mạnh mẽ hơn, và có được những quy định chung. Ông tuyên bố: «Chúng ta cần củng cố các nhân tố tương trợ để bảo vệ tốt hơn các biên giới, hướng về việc quản lý chung vấn đề người tị nạn về lâu về dài. Nhưng trước mắt phải hài hòa các quy định, giúp đồng thời vừa bảo vệ biên giới, vừa quản lý luồng người nhập cư hiệu quả hơn».
Chủ đề này chắc chắn nằm trong chương trình nghị sự của cuộc họp song phương giữa tổng thống Pháp và thủ tướng Ý hôm nay.
Thụy My 11-01-2018

--------------------
Tin Đọc Nhanh

 


(AFP) - New Zealand phát hiện mẫu hóa thạch một loài dơi khổng lồ
.
Đây là kết quả nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học trường đại học New South Wales, được công bố trên báo Scientific Reports ngày 11/01/2018. Mẫu dơi hóa thạch này lớn gấp ba lần loài dơi hiện nay và nặng khoảng 40 g, ước tính sống cách đây khoảng 16 đến 19 triệu năm, tại các vùng đất miền nam nước Úc, New Zealand, Nam Mỹ và có thể là ở cả Nam Cực. Ngoài việc bay được, loài dơi này còn có thể đi bốn chân trên mặt đất, đào bới lớp thực vật để tìm thức ăn và có thể ăn cả những sinh vật nhỏ.

(AFP) - Nhật Bản bám sát tầu chiến Trung Quốc lảng vảng ở khu quần đảo có tranh chấp
.
Chiếc Giang Khải II của Trung Quốc nặng 4.000 tấn xuất hiện quanh khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, đang có tranh chấp với Nhật Bản vào lúc 11g sáng ngày 11/01/2018. Ngoài chiếc tầu chiến trên, phát ngôn viên bộ Quốc Phòng Nhật Bản cho biết thêm là còn phát hiện một chiếc tầu ngầm khác, không rõ quốc tịch đang lai vãng trong khu vực có tranh chấp này.

(AFP) - Nam Hàn muốn cấm tiền ảo
.
Bộ trưởng Tư Pháp Nam Hàn Park Sang Ki hôm nay 11/01/2018 loan báo đang chuẩn bị một dự luật cấm các sàn giao dịch tiền ảo, sau một loạt thất bại trong việc ngăn chặn đầu cơ. Ông cho rằng một khi quả bóng đầu cơ bị vỡ, sẽ gây ra thảm họa. Tuyên bố của ông Park làm giá bitcoin bị giảm ngay 18% trên sàn Bithumb.

(AFP) - Ba Lan có thể cấm hoàn toàn việc phá thai
.
Hôm qua, 10/01/2018, các nghị sĩ Ba Lan bắt đầu tranh luận về việc có nên cho phép phá thai hay không. Tuy nhiên, những người đấu tranh ủng hộ phá thai nghi ngờ khả năng chính phủ cấm hoàn toàn việc dựa vào biện pháp y khoa này. Ba Lan là quốc gia theo Công Giáo, nên biện pháp phá thai gần như rất bị hạn chế sử dụng.

(AFP) - Đức: Thủ tướng Angela Merkel “vật vã” thương lượng để lập chính phủ

Ngày 11/01/2018 là ngày cuối cùng cho cuộc đàm phán giữa thủ tướng Đức Angela Merkel với đảng Xã Hội - Dân Chủ để thành lập một chính phủ liên minh. Tuy nhiên, trước khi bước vào cuộc thương lượng tại trụ sở của đảng SPD ở Berlin, bà Angela Merkel có vài lời với giới báo chí, khẳng định vẫn còn nhiều “cản trở lớn” trước khi đạt được thỏa thuận giữa đảng bảo thủ của nữ thủ tướng và đảng SPD.

(AFP) - Colombia: Chính quyền ngưng đàm phán hòa bình với ELN
.
Nguyên nhân là do phe Quân Đội Giải Phóng Quốc Gia ELN đã mở lại các cuộc tấn công ngày hôm qua 10/01/2018, vài giờ sau khi thỏa thuận hưu chiến hết hiệu lực. Tổng thống Juan Manuel buộc phải thông báo tạm ngưng các cuộc hòa đàm với quân nổi dậy vừa mới được nối lại và đang diễn ra tại Quito, Ecuador.
RFI 11-01-2018

--------------------
Mỹ sẽ tự cô lập nếu cố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

 

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về thỏa thuận hạt nhân Iran tại Toà Bạch Ốc, Washington ngày 13/10/2017.REUTERS/Kevin Lamarque

(RFI): Ngày 12/01/2018, tổng thống Mỹ sẽ thông báo có rút Mỹ ra khỏi bản thỏa thuận hạt nhân Iran đã được các cường quốc ký năm 2015 hay không? Một quyết định sẽ kéo theo những hậu quả cho chính nước Mỹ nhiều hơn là Iran.
Năm 2015, sau hơn một thập kỷ thương lượng khó khăn, Iran và nhóm cường quốc 5+1 gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức đã kí một thỏa thuận lịch sử về chương trình hạt nhân Iran, theo đó, Iran sẽ ngừng chương trình phát triển hạt nhân để đổi lại việc các nước phương Tây dỡ bỏ cấm vận với nước Cộng Hòa Hồi Giáo này.
Thỏa thuận hạt nhân Iran được cho là một kết quả thành công nhất của chính quyền tổng thống Barack Obama. Nhưng đến khi lên kế nhiệm, tổng thống DonaldTrump đã tìm mọi cách để xóa bỏ thành quả của chính quyền trước. Ông Trump từng hứa «xé bỏ thỏa thuận» quốc tế này, cho dù các quan chức cao cấp trong chính quyền hiện nay như bộ trưởng Quốc Phòng Jim Mattis hay ngoại trưởng Rex Tillerson đằng sau hậu trường đều can ngăn không nên «xóa sổ» thỏa thuận, mà chỉ nên tìm cách né tránh một số điều trong thỏa thuận sao cho vẫn duy trì được cấm vận Iran.
Nguy cơ Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran là có thực.
Vấn đề đã trở nên cấp bách khi Liên Hiệp Châu Âu đề nghị triệu tập cuộc họp lãnh đạo ngoại giao ba nước đã ký thỏa thuận Anh, Pháp, Đức với ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif, nhân chuyến công du của ông tới Bruxelles, để bàn cách duy trì thỏa thuận trong trường hợp Mỹ rút khỏi các cam kết.
Giới quan sát nhận định, nếu như tổng thống Donald Trump vẫn cứ cố thực hiện cam kết tranh cử, hay làm hài lòng một bộ phận chính giới có thái độ chống Iran mà rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận hạt nhân, thì đây sẽ là một bước đi nhiều rủi ro với chính quyền Mỹ, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng về mặt ngoại giao.
Trước tiên, một lần nữa Mỹ sẽ lại trở nên cô lập với các đồng minh châu Âu, với các cường quốc đã ký vào bản thỏa thuận lịch sử nói trên. Các đồng minh châu Âu, Nga và Trung Quốc đến lúc này đều không thấy lý do gì để phá bỏ các cam kết đã ký với Teheran về chương trình hạt nhân của Iran.
Do đó, việc Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận sẽ làm mất uy tín của nước này, gây khó khăn hơn cho Mỹ khi thuyết phục các đồng minh đối đầu với Iran, ông David Rothkopf, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Johns Hopkins (Mỹ) nhận định.
Nếu Mỹ rút khỏi thỏa thuận, thế giới sẽ phải chứng kiến một vùng Trung Đông trở nên bất ổn, hỗn loạn hơn nhiều do thế đối đầu giữa Mỹ và Iran, nhất là khi mà Iran đang đóng một vai trò không nhỏ trong các cuộc khủng hoảng trong vùng.
Hơn nữa, giới quan sát lo ngại việc hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân sẽ gây thêm khó khăn cho việc giải quyết khủng hoảng hạt nhân Bắc Hàn và gây tác động tiêu cực cho nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân trên thế giới, làm cho uy tín và vai trò của Mỹ bị đánh giá thấp.
Một hệ quả khác liên quan đến Iran. Chấp nhận bị cấm vận khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Teheran tuyên bố sẵn sàng cho "mọi kịch bản", hàm ý rằng Iran sẽ khôi phục lại chương trình hạt nhân, khởi động lại các lò phản ứng, đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển vũ khí hạt nhân. Điều đó dẫn đến nguy cơ xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang trên thế giới. Tất nhiên đây không phải là kịch bản lý tưởng nếu không muốn nói là quá nguy hiểm đối với Iran.
Một trong những hướng kịch bản đó là Iran muốn tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế, vừa duy trì được thỏa thuận, vừa cô lập Mỹ. Qua vòng công du của ngoại trưởng Javad Zarif tới Nga rồi đến châu Âu đàm phán với các 3 cường quốc ký thỏa thuận, ta có thể thấy Iran đang nỗ lực dùng con đường ngoại giao để cứu vãn thỏa thuận hạt nhân, nếu không cũng là để tìm một cơ chế hợp tác khác giảm thiểu thiệt hại kinh tế trong trường hợp chính quyền Donald Trump khăng khăng rút khỏi thỏa thuận.
Với Teheran, duy trì được thỏa thuận hạt nhân, trong trường hợp xấu nhất không có Mỹ, Iran sẽ càng củng cố được vị thế trong khu vực, đồng thời vẫn có được sự ủng hộ của nhiều đối tác cường quốc.
Trong khi đó thì không phải Iran mà chính Mỹ tự đẩy mình vào thế bị cô lập. Vị thế cường quốc của Mỹ một lần nữa lại bị thách thức bởi quyết định ngày mai của tổng thống Donald Trump.
Anh Vũ 11-01-2018

--------------------
Iran bị de dọa từ bên trong

 

Người dân biểu tình ở thủ đô Teheran, Iran, ngày 30/12/2017REUTERS

(RFI): Chế độ Hồi Giáo Iran chiến thắng quân sự tại Syria. Ảnh hưởng chính trị của Teheran lan rộng đến Irak, Liban, Yemen. Nhưng trong nhà, tình hình không được khả quan sau 40 năm xây dựng chế độ giáo quyền Shia. Trong suốt một tuần lễ, từ cuối năm cũ bước sang năm mới 2018, từ tỉnh thành cho đến thủ đô, một phong trào biểu tình bùng dậy phản kháng chế độ. Xã hội rạn nứt hay là hiện tượng "tiền cách mạng"?
Nhìn từ bên ngoài, sau nhiều thập niên chiến tranh tàn phá Trung Đông, Iran được xem là nước chiến thắng với uy thế càng ngày càng mạnh thách thức cả nước Mỹ. Đồng minh Ả Rập của Iran nắm quyền lực tại Irak, Syria và ít nhiều tại Liban. Tình thế này cho phép chế độ giáo quyền tại Teheran trở thành cường quốc cấp vùng.
Về mặt kinh tế, Iran chỉ đứng hạng nhì sau Ả rập Xê Út. Tuy nhiên, để tạo được thế mạnh ở «nước ngoài», Iran phải trả giá đắt với hàng tỷ đô la với hệ quả là kinh tế trong nước, cho dù cấm vận được gỡ bỏ, không thể cất cánh. Điều gì phải đến đã đến: người dân Iran phải lên tiếng đòi hỏi nhà nước tập trung cho tình hình xã hội, kinh tế quốc nội.
Trong chương trình Decryptage của RFI, Amélie Chelly, chuyên gia xã hội học về tình hình Iran, thuộc viện nghiên cứu CADIS của Pháp giải thích thêm:
Tôi vừa ngạc nhiên lẫn không ngạc nhiên. Không ngạc nhiên vì những nguồn tin mà tôi quen biết giải thích là họ cũng chờ đợi sự kiện này từ lâu. Yêu sách của dân chúng đã sôi sục từ nhiều năm nay, chỉ cần một tia lửa, một chất xúc tác là bùng lên. Sự kiện dân chúng Iran xuống đường không phải là điều bất ngờ. Bất ngờ là phong trào lan ra cả nước trong vòng có mấy ngày.
Cuộc biểu tình đầu tiên diễn ra tại Mashhad, thành phố lớn thứ nhì của Iran và cũng là thành trì của phe bảo thủ Ebrahim Raissi, đối thủ của tổng thống Hassan Rohani, đại diện của phe ôn hoà trong cuộc bầu cử hồi năm 2017.
Theo các nhà phân tích tại Iran, cuộc biểu tình đầu tiên do phe bảo thủ khuyến khích. Vì vậy mà trong ngày đầu chỉ có những người ủng hộ chế độ Hồi Giáo xuống đường với khẩu hiệu chống chính phủ và tổng thống Rohani. Chúng ta cần phân biệt hai phe: phe ủng hộ chế độ là những kẻ bảo thủ, còn chính phủ Rohani thuộc khuynh hướng ôn hoà.
Tiếp theo đó, lần lượt có nhiều người theo các xu hướng chính trị khác (như phe bảo hoàng) hoặc phi chính trị, cũng xuống đường làm tăng khí thế cho phong trào tranh đấu đòi hỏi cải thiện nền kinh tế đang ngắc ngoải và nói lên những bất bình, uất ức mà người dân không thể nhẫn nhịn được nữa.
Những ngày sau là đến lượt những người chống bản chất của chế độ xuống đường với những khẩu hiệu chính trị mà chúng ta thấy.
Phong trào lan dần đến các thành phố lớn, nhỏ khác và sau cùng là thủ đô Teheran. Nhiều cơ quan của dân phòng và Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo, lực lượng cột trụ bảo vệ chế độ bị đốt phá. Cảnh sát Iran có nơi bỏ xe chạy trốn, nhưng cũng có nơi đàn áp mạnh. Tổng kết có 21 người chết trong số này 16 thường dân, 400 người bị bắt, đa số là thanh niên.
Tia lửa điện làm chất xúc tác đó là dự luật ngân sách nhà nước năm 2018 mà chính phủ Rohani đưa ra quốc hội thảo luận ngày 19/12/2017 với nhiều biện pháp thắt lưng buộc bụng: tăng giá xăng dầu, chấm dứt chính sách trợ cấp cho người nghèo, dành đến hai phần ba ngân sách tài trợ cho các định chế ngoại vi của chế độ và cho tôn giáo, trong đó có lực lượng Vệ Binh Hồi giáo 130.000 quân.
Do tổng thống Rohani, chắc không phải là không có hậu ý, lần đầu tiên công khai hóa dự luật ngân sách, nên người dân Iran phát hiện là chỉ có một phần nhỏ ngân sách được dùng cho dịch vụ công ích như giáo dục , y tế, xã hội…
Amélie Chelly, chuyên gia xã hội học về tình hình Iran, thuộc viện nghiên cứu CADIS của Pháp:
Đúng vậy. Đó chính là những nghịch lý của xã hội Iran. Trong suốt nhiệm kỳ một và trong những tháng đầu của nhiệm kỳ hai, tổng thống Rohani cố gắng bình thường hóa sinh hoạt kinh tế, truy tố những nhân vật tham ô, tìm cách mở rộng Iran ra thế giới như qua thỏa thuận hạt nhân và nhất là lật qua trang sử 8 năm của người tiền nhiệm là Mahmoud Ahmadinejad (2005-2013), dùng tiền đánh đổi ổn định xã hội với hậu quả là làm ngân quỹ nhà nước trống rỗng.
Tuy nhiên, tổng thống Rohani vẫn phải tiếp tục nuôi dưỡng bộ máy tuyên truyền ý thức hệ Hồi Giáo Shia, bình phong cúa chế độ, biểu dương Shia là cứu tinh cúa các nước Ả Rập theo cùng hệ phái trong vùng.
Bởi thế, trong các cuộc biểu tình, người ta nghe thấy những khẩu hiệu chống chính sách can thiệp như là «đả đảo Hezbollah-Liban»… Người dân đặt câu hỏi tại sao đất nước trong tình trạng kinh tế suy sụp, cơ sở hạ tầng xuống cấp mà lại chi tiền xây dựng cơ sở hạ tầng ở Liban như trường học, bệnh viện, đường giao thông hay là bảo trì các đền thờ Hồi Giáo ở Syria và Irak thay vì đầu tư tại Iran.
Các khẩu hiệu này tương tự như những yêu sách của sinh viên Iran trong phong trào tranh đấu năm 2009, thời Ahmadinejad.
Biểu tình chỉ lắng xuống sau khi lực lượng Vệ Binh Hồi Giáo đe dọa dùng vũ lực can thiệp.
Theo nhà xã hội học Pháp Stéphane Dudoignon, «chưa có thể nói là Iran đang đứng trước một cuộc cách mạng nhưng giai đoạn tiền cách mạng đã bắt đầu».
Bị dân chúng thách thức công khai, chế độ suy yếu vì bị «khóa chặt» từ bên trong và sẽ tác động ra bên ngoài.
Trong bài phân tích «mối đe dọa từ bên trong của Iran», nhà báo Alain Frachon của Le Monde lưu ý những đòi hỏi cấp bách của dân chúng: hàng trăm ngàn người biểu tình tố cáo tệ nạn thất nghiệp mà có đến 30% thanh niên không có việc làm. Họ tố cáo tình trạng tham ô, tấn công ngân hàng, cơ quan nhà nước, trụ sở dân quân Hồi Giáo, cơ sở tôn giáo của chính quyền. Chế độ hình thành từ 40 năm qua bị thách thức, đụng độ mạnh với cảnh sát gây thương vong cho cả hai bên.
Là cường quốc kinh tế thứ hai trong khu vực sau Ả Rập Xê Út, nếu không tính Thổ Nhĩ Kỳ, kinh tế Iran vừa bị lạc hậu, vừa bị khuynh đảo nằm trong tay cúa một thiểu số nhóm lợi ích, đại gia theo phe chế độ kiểm sóat toàn bộ dầu khí quốc gia.
Cho dù cấm vận được tháo gỡ nhưng Iran không thu hút được đầu tư nước ngoài một phần vì Mỹ ngăn trở, nhưng phần lớn là do phe bảo thủ sợ mất độc quyền.
Thế mà Iran còn bị một «chốt» thứ hai là bản chất chế độ đóng đinh. Mọi quyết định của nhà nước «Cộng Hoà Hồi Giáo» phải có sự đồng ý của (Giáo chủ) Ayatollah Khamenei. Phong trào biểu tình trong tuần lễ cuối năm và đầu năm tuy chỉ trích tổng thống Rohani nhưng rõ ràng là nhắm vào Ayatollah Khamenei, lãnh đạo tối cao.
Nói cách khác, chính «cơ sở» của chế độ, công nhân, nhân viên, người thu nhập thấp, chống lại chế độ. Những khẩu hiệu như «Hãy để Syria tự lo thân», «Chăm lo cho dân Iran trước đã, mặc kệ Palestine» «Đả đảo Hezbollah» là những nhu cầu quyền lợi và an ninh chính đáng của người dân Iran.
Bị suy yếu, liệu chế độ Iran còn chịu đựng được bao lâu gánh nặng Bachar al Assad ở Syria? Tiếp tục tài trợ tiền bạc vũ khí cho Hezbollah- Liban, cho các tổ chức võ trang Shia tại Irak? Khi người dân xuống đường với các câu hỏi trên đây, giới lãnh đạo Iran từ tôn giáo đến thế tục phải cảnh giác.
Theo bộ nội vụ Iran, trong số hơn 400 người biểu tình bị bắt, 90% là thanh niên dưới 25 tuổi. Tổng thống Rohani tinh ý, kêu gọi những người lãnh đạo «phải lắng nghe nguyện vọng giới trẻ đòi hỏi tự do». Nhưng trong nội bộ chính quyền có hai phe: một phe muốn bình thường hóa quan hệ với Mỹ, một phe vì giáo điều, vì quyền lợi cá nhân muốn tiếp tục trung thành với «cách mạng» mà thực tế là một nhóm lợi ích. Nhóm này nhân danh thánh chiến chống phe Suni thù địch. Nhưng Iran chấp nhận trả giá đến bao giờ? Tài trợ cho cuộc tranh chấp triền miên với Ryad? Viện trợ mãi mãi để duy trì một đạo dân quân 100.000 tay súng ở Irak, Syria và Liban?
Giữa bảo thủ và cải cách, chưa biết phe nào sẽ thắng sau phong trào xuống đường vừa qua. Tuy nhiên, những lời kêu gọi của tổng thống Mỹ Donald Trump lật đổ chế độ Hồi Giáo, ủng hộ vô điều kiện Ả Rập Xê Út và phe cánh hữu ở Israel, chỉ làm phe cứng rắn tại Teheran củng cố thế lực.
Tú Anh, 11-1-2018

--------------------
Ngũ Giác Đài âm thầm chuẩn bị cho chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên

 



Các phương tiện và công nhân làm việc tại bãi thử Punggye-ri. (Nguồn: Getty Images/TTXVN)

Theo Sputniknews, mặc dù Ngũ Giác Đài khẳng định cam kết sử dụng giải pháp ngoại giao để ngăn chặn nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu hạt nhân với Bắc Hàn, quân đội Mỹ vẫn đang âm thầm thực hiện các bước để chuẩn bị cho "điều không thể tưởng tượng."
Trong bối cảnh Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis và Ngoại trưởng nước này Rex Tillerson tuyên bố Mỹ "sẵn sàng đàm phán bất cứ lúc nào" để chấm dứt nguy cơ chiến tranh hạt nhân với Bắc Hàn, quân đội Mỹ lại gia tăng các cuộc tập trận mô phỏng chiến tranh và các bài diễn tập hậu cần mô phỏng một cuộc chiến tranh thật sự trên đất liền.
Theo Tờ New York Times, các cuộc diễn tập huấn luyện quy mô lớn gần đây cho thấy một sự chuẩn bị sẵn sàng về quân sự - mặc dù lặng lẽ hơn - vốn chưa từng thấy kể từ thời điểm Mỹ khởi động cuộc chiến xâm lược Iraq hồi năm 2003. Tờ báo nhận định rằng những bình luận của Ngũ Giác Đài cho rằng các cuộc diễn tập xâm lược trên đất liền mới chỉ đơn giản là chương trình huấn luyện chống khủng bố bổ sung và theo thường lệ, nhưng quy mô và phạm vi cho thấy đây là một chiến dịch lớn hơn nhiều, được chứng minh bằng một cuộc tập trận hồi tháng trước tại Fort Bragg, Bắc Carolina, trong đó mô phỏng một cuộc chiến thực sự.
Cuộc tập trận tại Fort Bragg diễn ra trong vòng chưa đầy 48 giờ song đã cho thấy sự triển khai quy mô lớn lực lượng quân đội của Mỹ, mô phỏng một cuộc chiến xâm lược của quân đội Mỹ trên diện rộng. Bên cạnh các cuộc tập trận mang hình thức xâm lược mở rộng trên đất liền ở lục địa Mỹ, Washington cũng có động thái triển khai bổ sung các lực lượng đặc nhiệm tại Nam Hàn, nhằm mục đích tăng cường an ninh tại Thế vận hội mùa Đông 2018 diễn ra tại quận PyeongChang của Nam Hàn, cách biên giới Bắc Hàn khoảng 130km./.
Nguồn: VietnamPlus